Colani: 1 versie geïmporteerd

2026-03-15T10:22:45Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

[[Bestand:PavelHaas.jpg|miniatuur|Pavel Haas]]
'''Pavel Haas''' ([[Brno]], [[21 juni]] [[1899]] – [[Auschwitz (concentratiekamp)|Auschwitz]], [[17 oktober]] [[1944]]) was een [[Tsjechië|Tsjechisch]]e componist die tijdens de [[Holocaust]] is vermoord in het door de Duitse [[Nationaalsocialistische Duitse Arbeiderspartij|nationaalsocialisten]] opgerichte vernietigingskamp [[Auschwitz (concentratiekamp)|Auschwitz]]. Hij is vooral bekend om zijn [[lied]]eren en [[strijkkwartet]]ten. Zijn stijl kenmerkt zich door invloeden van [[volksmuziek]] en [[jazz]].

== Biografie ==
Haas werd geboren in de [[Tsjechische|Tsjechië]] stad [[Brno]], waar hij tot zijn deportatie naar het concentratiekamp [[Theresienstadt (concentratiekamp)|Theresienstadt]] heeft gewoond. Hij studeerde [[Compositie (muziek)|compositie]] van 1919 tot 1921 bij [[Jan Kunc]] en [[Vilém Petrželka]]. Hierna volgde hij een tweejarige masterclass bij de componist [[Leoš Janáček]]. Naast zijn werk als componist gaf hij ook compositielessen. In 1935 trouwde hij met Soňa Jakobson, met wie hij een dochter kreeg. In de [[Tweede Wereldoorlog]] werd Haas gedeporteerd naar Theresienstadt. In oktober 1944 werd hij overgebracht naar het vernietigingskamp Auschwitz, waar hij vrijwel meteen na aankomst werd vermoord door middel van een (groeps)vergassing.

== Muziek ==
Hoewel een gevolgde masterclass bij componist [[Leoš Janáček]] van grote invloed is geweest op het werk van Haas, heeft hij een zeer persoonlijke stijl ontwikkeld. Zijn muziek kenmerkt zich door invloeden uit de [[jazz]]muziek en de Tsjechische [[volksmuziek]]. Hij schreef onder andere [[symfonie]]ën, [[koor (zang)|koormuziek]], [[lied]]eren, [[kamermuziek]] en [[filmmuziek]] voor drie [[Film (cinematografie)|films]]. Verder schreef hij muziek voor het [[Theater (kunstvorm)|theater]] en componeerde hij de opera ''Šarlatán'' (De Charlatan).

In 1941 werd hij gedeporteerd naar het [[concentratiekamp Theresienstadt]]. Daar schreef hij nog acht werken, waaronder de ''Vier Liederen op Chinese Gedichten'' en de ''Studie voor Strijkorkest''.

== Werken ==
Principal publishers: Bote & Bock / Tempo / Boosey & Hawkes / Sádlo

{| class="wikitable" style="margins:auto; width=95%"
! Opus!!Jaar!!Tsjechische titel!!Nederlandse vertaling!!Opmerkingen
|-
| align=center|1||align=center|1918–1919||Šest písní v lidovém tónu||Zes Liederen in Volksmuziekstijl||voor sopraan en piano; georkestreerd in 1938
|-
| align=center|2||align=center|1919–1920||Tři písně||Drie Liederen||voor sopraan en piano; tekst van Josef Svatopluk Machar
|-
| align=center|3||align=center|1920||Smyčcový kvartet č.1||Strijkkwartet Nr.1 in c klein||
|-
| align=center|4||align=center|1919||Čínské písně||Chinese Liederen||voor alt en piano; tekst van Kao Shi, Tsui Hao en Thu Fu
|-
| align=center|5||align=center|1921||Zesmutnělé scherzo||Scherzo Triste (droevig)||voor orkest
|-
| align=center|6||align=center|1923||„Fata morgana“ Klavírní kvintet se sólovým zpěvákem tenorového hlasu||"Fata morgana"||voor piano kwintet met solo tenor; tekst van [[Rabindranath Tagore]]
|-
| align=center|7||align=center|1925||Smyčcový kvartet č.2 „Z opičích hor“||Strijkkwartet Nr. 2 "Van de Apenbergen"||
|-
| align=center|8||align=center|1927||Vyvolená||De Uitverkorene||voor tenor, fluit, hoorn, viool en piano; gedichten van Jiří Wolker
|-
| align=center|9||align=center|1928–1929||Karneval||Carnaval||voor mannenkoor; tekst van Dalibor Chalupa
|-
| align=center|10||align=center|1929||Dechový kvintet||Blaaskwintet||
|-
| align=center|11||align=center|1931||Předehra pro rozhlas||Ouverture voor Radio||voor orkest
|-
| align=center|12||align=center|1932||Žalm 29||[[Psalm 29]]||voor bariton, vrouwenkoor, kamerorkest en orgel
|-
| align=center|–||align=center|1933||Život je pes||Het Leven is een Hond||muziek voor de gelijknamige film
|-
| align=center|–||align=center|1934||Mazlíček||Het Kleine Huisdier||muziek voor de gelijknamige film
|-
| align=center|13||align=center|1935||Suita pro klavír||Suite voor Piano||
|-
| align=center|14||align=center|1936||Šarlatán||De Charlatan||opera in 3 akten; libretto van de componist
|-
| align=center|–||align=center|1937||Kvočna||Moeder de Hen||muziek voor de gelijknamige film
|-
| align=center|–||align=center|1937||Allegro moderato||Allegro moderato||voor piano
|-
| align=center|15||align=center|1937–1938||Smyčcový kvartet č.3||Strijkkwartet Nr. 3||
|-
| align=center|16||align=center| || || ||
|-
| align=center|17||align=center|1939||Suita pro hoboj a klavír||Suite voor Hobo en Piano||
|-
| align=center|18||align=center|1940||Sedm písní v lidovém tónu||7 Liederen in Volksmuziekstijl||voor hoge stem en piano; tekst van František Čelakovský
|-
| align=center|–||align=center|1940–1941||Symfonie||Symfonie||voor orkest; onvoltooid; orkestratie voltooid door Zdeněk Zouhar
|-
| align=center|–||align=center|1942||Al s'fod||Treur Niet||voor mannenkoor; tekst van David Shimoni
|-
| align=center|–||align=center|1943||Studie pro smyčcový orchestr||Studie voor Strijkorkest||
|-
| align=center valign=top|–||align=center valign=top|1944
| Čtyři písně na slova čínské poezie 1. Zaslech jsem divoké husy 2. V bambusovém háji 3. Daleko měsíc je domova 4. Probděná noc
| 4 Liederen op Chinese Gedichten 1. Ik Hoorde de Wilde Ganzen 2. In het Bamboebos 3. De Maan is Ver van Huis 4. Een Slapeloze Nacht
| valign=top|gedichten van Wei Jing-wu, Wang-wei, Tchang Tiou-ling en Han I
|}

== Bronnen ==
* Sadie, S. (ed.) (1980) ''The New Grove Dictionary of Music & Musicians'', [deel 8].

== Externe links ==
* [http://www.boosey.com/pages/cr/composer/composer_main.asp?composerid=2846 Pavel Haas], een korte biografie op de Boosey & Hawkes website]

{{Bibliografische informatie}}

{{DEFAULTSORT:Haas, Pavel}}
[[Categorie:Omgekomen in concentratiekamp Auschwitz]]
[[Categorie:Tsjechisch componist]]
[[Categorie:Tsjechisch Holocaustslachtoffer]]
[[Categorie:20e-eeuws componist]]

Pavel Haas - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd