https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=PestzuilPestzuil - Bewerkingsoverzicht2026-04-25T11:22:22ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Pestzuil&diff=154361&oldid=prevColani: Tekst vervangen - "18e" door "18<sup>e</sup>"2024-11-23T18:59:33Z<p>Tekst vervangen - "18e" door "18<sup>e</sup>"</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:Holy_Trinity_Column-2.jpg|thumb|[[Zuil van de Heilige Drie-eenheid]] in [[Olomouc]] (1716-1754)]]<br />
<br />
'''Pestzuilen''' zijn [[votief]][[Monument (gedenkteken)|monument]]en, die herinneren aan de tijd van de [[Pest (ziekte)|pest]]. Ze komen vooral voor in [[Rooms-katholieke Kerk|katholieke]] streken in [[Centraal-Europa]] zoals [[Beieren]], [[Oostenrijk]], [[Tsjechië]] (het voormalige [[Habsburgse Rijk]]), maar ook in [[Normandië]]. De meeste dateren uit de 17e en 18<sup>e</sup> eeuw.<br />
<br />
De pestzuilen verbeelden in veel gevallen de heilige [[Drie-eenheid]] en worden dan ook wel '''drievuldigheidszuilen''' genoemd. Andere pestzuilen zijn gewijd aan de moeder van Jezus, [[Maria (moeder van Jezus)|Maria]], die door de katholieke bevolking wordt gezien als ''voorspreekster'' (of bemiddelaar) in tijden van nood. Ook de zogenaamde [[pestheilige]]n worden vaak op een dergelijk monument afgebeeld. <br />
<br />
Naast zuilen bestaan er ook kruisbeelden en andere monumenten ter nagedachtenis aan pestepidemieën. Oorspronkelijk waren de zuilen gewijd aan overwinningen op de [[Ottomaanse Rijk|Turken]], waarbij de Drie-eenheid staat voor het (overwinnende) christendom. Later verwerd de zuil door de relatie tussen oorlog en pest tot een herdenkingszuil aan voorbije pestepidemieën, en tevens tot afweermiddel tegen nieuwe uitbraken van de pest. <br />
<br />
Er bestaan eenvoudige zuilen, niet groter dan een [[wegkruis]], maar er zijn ook opvallende monumenten in soms bijzonder [[barokarchitectuur|barokke]] vormentaal, zoals de [[Weense pestzuil]] uit 1679 aan de Graben, die de toon zette voor grote pestmonumenten van de daaropvolgende decennia. Pestzuilen werden vaak gebruikt om het prestige van een stad te verhogen.<ref>Luk Vanmaercke, Oude zuil, nieuwe plaag, Kerk & Leven, 25 augustus 2021</ref><br />
<br />
<gallery><br />
Afbeelding:WienPestsäule.jpg|Pestzuil in [[Wenen]]<br />
Afbeelding:Pestsäule Pilsen.jpg|[[Pilsen]] (1691)<br />
Afbeelding:Pestsaeule_Ismaning.jpg|Pestkruis in [[Ismaning]] (1818)<br />
</gallery><br />
<br />
== Bekende pestzuilen ==<br />
*[[Drievuldigheidszuil (Linz)]], Oostenrijk<br />
*[[Drievuldigheidszuil (Olomouc)]], Tsjechië<br />
*[[Weense pestzuil]], Oostenrijk<br />
<br />
{{Appendix}}<br />
[[Categorie:Erezuil]][[Categorie:Pest (ziekte)]]</div>Colani