https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Pontifex_maximusPontifex maximus - Bewerkingsoverzicht2026-04-30T05:22:33ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Pontifex_maximus&diff=167999&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2025-05-12T08:05:12Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:CaesarAugustusPontiusMaximus.jpg|thumb|Keizer Augustus, gepresenteerd als ''pontifex maximus'']]<br />
De '''pontifex maximus''' ([[Latijn]]; ''hoogste priester'') was de belangrijkste [[priester]] van de [[Romeinen (volk)|Romeinse]] [[religie|godsdienst]].<br />
<br />
== Etymologie ==<br />
Pontifex is waarschijnlijk de samentrekking van ''pons'' (= weg (over water), bijvoorbeeld brug, of planken over een moeras) + ''facio'' (= maken, etc.), in de betekenis van “bruggenbouwer” of "padvinder";<ref>''Latijns woordenboek'' Muller/Renkema, 1970; als verder uitleg geeft het woordenboek nog:<br />
"oude naam nog uit een nomadische periode; 'leidsman van de stam'."</ref>; een andere vertaling is “wegbereider”. Maximus betekent 'grootste'.<br />
<br />
==Oude Rome==<br />
De pontifex maximus stond aan het hoofd van de [[comitia curiata]] en de ''[[pontifex|pontifices]]'', uit wier midden hij ook gekozen werd. Zij bestuurden het [[Collegium Pontificum]]. De pontifex maximus stond eveneens boven de [[rex sacrorum]], de [[Flaminii]] en de [[Vestaalse Maagden]]. Het ambt van pontifex maximus werd in het leven geroepen om de religieuze taken van de [[koning (titel)|koning]] over te nemen nadat de Romeinen [[Tarquinius Superbus]] verbannen hadden.<br />
<br />
Oorspronkelijk, tijdens de [[Romeinse Republiek]] ([[509 v.Chr.]] - [[27 v.Chr.]]), was ''pontifex maximus'' de benaming voor de hoogste tempelrechter, de pontifex maximus stond als opperrechter boven de ''sacerdotes'' (priesters/rechters), die zich bezighielden met het sacraal recht (ius sacrum, ook wel vertaald door rechtspraak, de rechtspraak voor mensen die niet naar de civiele rechtbank konden gaan), met andere woorden: het recht over oorlog en vrede en de vrijheidsrechten.<br />
<br />
Oorspronkelijk was de titel zeer prestigieus, maar toen in [[300 v.Chr.]] de lex Ogulnia (Latijn; ''de [[wet]] van Ogulnius'') werd aangenomen, konden ook [[plebejers]] naar het ambt dingen. Vanaf omstreeks dezelfde periode werd de pontifex maximus in de volksvergadering verkozen, en vanaf [[100 v.Chr.]] gold dat ook voor de overige ''pontifices''. Toen Octavianus in [[27 v.Chr.]] de derde burgeroorlog beëindigd had en tien jaar later van de [[Senaat (Rome)|senaat]] de titel [[Gaius Julius Caesar Octavianus|Augustus]], de verhevene, kreeg, werd hij de eerste keizer van het Romeinse Rijk. Hij voerde ook in dat de keizer vanaf toen pontifex maximus was, waardoor hij ook de andere pontifices kon kiezen. Augustus' feitelijke voorganger (maar dan als dictator in plaats van keizer) [[Julius Caesar]] was in [[63 v.Chr.]] ook tot pontifex maximus gekozen.<br />
<br />
==Christendom==<br />
Sinds de Renaissance, toen de interesse in de [[Oudheid]] toenam, zijn verschillende munten geslagen en monumenten gemaakt waarbij "Pontifex Maximus" refereerde aan de Paus. Het is echter geen officiële titel, dat is ''summus pontifex'' of ''pontifex Romanus''. De periode dat iemand paus is wordt zijn [[pontificaat]] genoemd.<ref>[http://www.newadvent.org/cathen/12260a.htm The Pope], lemma in [[Catholic Encyclopedia]], 1913</ref><br />
<br />
==Zie ook==<br />
* [[Lijst van pausen]]<br />
* [[Lijst van pontifices maximi]]<br />
<br />
==Externe link==<br />
* [https://www.livius.org/articles/concept/pontifex-maximus/ {{Aut|J. Lendering}}, art. Pontifex maximus, Livius.org, 2005.]<br />
<br />
{{Appendix}}<br />
<br />
[[Categorie:Latijn in de religie]]<br />
[[Categorie:Paus| Pontifex Maximus]]<br />
[[Categorie:Pontifex maximus| ]]<br />
[[Categorie:Religieuze titulatuur]]</div>Colani