Colani op 22 sep 2024 om 14:04

2024-09-22T14:04:58Z

Nieuwe pagina

{{Infobox historisch land
| Naam in Landstaal =Bistum Worms
| Status =Onderdeel van het [[Heilig Roomse Rijk]]
| Voor1 =Paltsgraafschap aan de Rijn
| Vlag_Voor1 =Flag of The Electoral Palatinate (1604).svg
| Na1 =Groothertogdom Hessen
| Vlag_Na1 =Flagge Großherzogtum Hessen ohne Wappen.svg
| Jaar van ontstaan =861
| Jaar van afloop =1801
| Vlag =[[Afbeelding:Worms-Bistum.png|150px]]
| Vlagartikel =
| Wapen =[[Bestand:Wappen Bistum Worms.png|150px]]
| Wapenartikel =
| Kaart =
| Kaartjaar =
| Hoofdstad =[[Rijksstad Worms|Worms]], na 1400 [[Ladenburg]]
| Oppervlakte =
| Bevolking =
| Munteenheid =
| Talen =[[Ripuarisch]], [[Duits]]
| Religie =
| Regeringsvorm =Bisdom
| Staatshoofd =Bisschop
| Legislatuur =
| Dynastie =
}}

'''Worms''' was een tot de [[Boven-Rijnse Kreits]] behorend bisdom binnen het [[Heilige Roomse Rijk]].

Misschien sinds 346, maar zeker sinds 614 is er een bisschopszetel te [[Worms (stad)|Worms]]. In de achtste eeuw wordt het bisdom bij de kerkprovincie [[Mainz]] gevoegd. De graven van [[Saarbrücken]] zijn tot 1156 voogd over het bisdom, daarna de [[paltsgraaf|paltsgraven]]. Het lukte de bisschop maar een klein gebied als prinsbisdom te verwerven, waarvan de residentie te [[Ladenburg]] werd gevestigd. Na 1648 was het prinsbisdom meestal in personele unie verbonden met het [[Keur-Mainz|keurvorstendom Mainz]] of het [[Keur-Trier|keurvorstendom Trier]].

In 1797 lijfde Frankrijk het op de linker Rijnoever gelegen deel van het prinsbisdom in.
De [[Reichsdeputationshauptschluss]] van 25 februari 1803 deelde het restant in paragraaf 7 toe aan het landgraafschap [[Landgraafschap Hessen-Darmstadt|Hessen-Darmstadt]]. Na de val van Napoleon wijst het [[Congres van Wenen]] in 1815 de gebieden van het voormalige prinsbisdom op de linker Rijnoever toe aan het groothertogdom Hessen-Darmstadt en het [[koninkrijk Beieren]].

==Regenten==
* 614- : Berthulfus
* 627- : Amandus
* 770- 803: Erembert
* 803- 823: Bernhar
* 823- 841: Volkwin
* 841- 859: Samuel
* 859- 872: Gunzo
* 873- 890: Adelhelm
* 890- 914: Dietlach
* 914- 950: [[Richgowo van Worms]]
* 950- 978: [[Hanno van Worms|Hanno]]
* 978- 998: [[Hildebold van Worms|Hildebold]]
* 998- 999: Franco
* 999- 999: Erfo (4 dagen)
* 999- 999: Rafzo (14 dagen)
* 1000-1025: [[Burchard van Worms|Burchard]]
* 1025-1044: Azzecho
* 1044-1044: Adalgar
* 1044-1065: Arnold I/Arnulf
* 1065-1070: Adalbero
* 1070-1107: Adalbert
* 1077- ? : Winthar van Saarbrücken
* 1090-1105: Eppo
* 1099-1101: Kuno
* 1110-1125: Arnold II
* 1120-1149: Burchard II/Bucco van Ahorn
* 1150-1171: Koenraad I van Steinach
* 1171-1192: Koenraad II van Sternberg
* 1192-1195: [[Henricus van Maastricht|Hendrik I]]
* 1196-1217: Ludpold I van Schönfeld (1199: abt van Lorsch; 1200-1208: keurvorst van Mainz)
* 1217-1234: Hendrik II van Saarbrücken
* 1234-1247: Landolf van (Lautern-)Hoheneck
* 1247-1247: Koenraad III van Türkheim
* 1247-1257: Richard van Daun
* 1257-1277: Eberhard I, Raugraaf
* 1277-1283: Frederik, Wildgraaf
* 1283-1291: Simon van Schöneck
* 1291-1293: Eberhard II van Stralenberg
* 1294-1299: Emich, Wildgraaf
* 1300-1308: Everwijn van Kronberg
* 1308-1308: Boudewijn van Luxemburg (administrator, 1307-1354: keurvorst van Trier)
* 1308-1318: Emrich van Schönecken
* 1318-1319: Hendrik III van Daun
* 1319-1329: Koenraad IV van Schönecken
* 1329-1332: Gerlach van Erbach
* 1332-1359: Salman Waldbott, genoemd Clemann
* 1359-1365: Dirk Beyer van Boppard (1365-1384: bisschop van Metz)
* 1365-1370: Jan I van Schadland (1363-1365: bisschop van Hildesheim; 1371-1373: bisschop van Augsburg)
* 1370-1405: Ekhard van Dersch
* 1405-1410: Matthias (van Krakau)
* 1410-1426: Jan II van Fleckenstein
* 1426-1427; Eberhard III van Sternberg
* 1427-1445: Frederik II van Domneck
* 1445-1445: Lodewijk van Ast (40 dagen; doet afstand)
* 1445-1482: Reinhard I van Sickingen
* 1482-1503: Jan III van Dalberg
* 1503-1523: Reinhard II (Pfan) van Rüppur (1522 afgezet)
* 1523-1552: Hendrik IV van de Palts (1541-1551: bisschop van Freising; 1521-15552: proost van Ellwangen; 1524-1528: bisschop van Utrecht)
* 1552-1580: Dirk II van Bettendorf
* 1580-1595: Georg van Schönburg
* 1595-1604: Philips I van Rotenstein
* 1604-1604: Philips II Kratz van Scharffenstein
* 1604-1616: Willem van Effern
* 1616-1629: Georg Frederik van Greiffenclau (1626-1629: keurvorst van Mainz)
* 1629-1652: Georg Anton van Rotenstein
* 1654-1663: Hugo Eberhard Kratz van Scharffenstein
* 1663-1673: Johan Philips van Schönborn (1642-1673: bisschop van Würzburg; 1647-1673: keurvorst van Mainz)
* 1673-1675: Lotharius Frederik van Metternich (1673: keurvorst van Mainz; 1652: bisschop van Spiers)
* 1675-1678: Damian Harthart von der Leyen (1675: keurvorst van Mainz)
* 1679-1679: Karel Hendrik van Metternich (1679: keurvorst van Mainz)
* 1679-1683: Frans Emich van Waldbott-Bassenheim
* 1683-1691: Johan Karel van Frankenstein
* 1691-1694: Lodewijk Anton van Palts-Neuburg (1685: Deutschmeister; 1698: proost van Ellwangen)
* 1694-1732: Frans Lodewijk van Palts-Neuburg (1694: Deutschmeister en proost van Ellwangen; 1716-1729: keurvorst van Trier;
1729: keurvorst van Mainz; 1683: bisschop van Breslau)
* 1732-1756: Frans Georg van Schönborn (1729: keurvorst van Trier; 1732: proost van Ellwangen)
* 1756-1763: Johan Fredrik Karel van Ostein (1743: keurvorst van Mainz)
* 1763-1768: Johan Philips van Walderdorf (1756: keurvorst van Trier)
* 1768-1774: Emmerich Jozef van Breidbach van Bürresheim (1763: keurvorst van Mainz)
* 1774-1802: Fredrik Karel Jozef van Erthal (1774: keurvorst van Mainz)
* 1802-1803: Karel van Dalberg (1800-1802: bisschop van Konstanz; 1802-1803: keurvorst vann Mainz; 1804-1817: aartsbisschop van Regensburg)

{{Bibliografische informatie}}
[[Categorie:Historisch land in Duitsland|Worms]][[Categorie:Geschiedenis van Baden-Württemberg]][[Categorie:Geschiedenis van Rijnland-Palts]][[Categorie:Geschiedenis van de Elzas]][[Categorie:Geschiedenis van Worms]][[Categorie:Prins-bisschop van Worms|*]][[Categorie:Prinsbisdom|Worms]]

Prinsbisdom Worms - Bewerkingsoverzicht

Colani op 22 sep 2024 om 14:04