Colani: Tekst vervangen - "18e" door "18^e"

2024-11-23T18:57:56Z

Tekst vervangen - "18e" door "18<sup>e</sup>"

Nieuwe pagina

[[Bestand:Sacramentsprocessie.jpg|thumb|Sacramentsprocessie op het Franse platteland, 19e eeuw]]
[[Bestand:MCC-72626 Processie in de oud-katholieke kerk te Den Haag.jpg|thumb|[[Liturgische processie]] in de oud-katholieke kerk in [[Den Haag]], waarschijnlijk met priester Cornelius Henricus van Vlooten. [[Isaac Israels]] (1880 of 1881), [[Museum Catharijneconvent]]]]
[[Bestand:COLLECTIE TROPENMUSEUM Processie op Goede Vrijdag Nicodemussen met een lijkbaar in oud-Portugese kostuums Flores TMnr 10000709.jpg|thumb|Processie op [[Goede Vrijdag]], "Nicodemussen" in oud-Portugese kostuums met een [[processiebaar]] op [[Flores (Indonesië)|Flores]]]]
[[Bestand:COLLECTIE TROPENMUSEUM Tabut-feest TMnr 10001266.jpg|thumb|Islamitische processie op de 10e dag van de maand [[Muharram]] ([[Indonesisch]]: ''Asyura''), waarbij [[ceremonie|ceremoniële]] torens (''tabut'' of ''tabuik'') door de stad worden gedragen]]
[[Bestand:20180602 Maastricht Heiligdomsvaart, reliekentoning OLV-basiliek 04.jpg|thumb|Reliekenprocessie in de [[Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw-Tenhemelopneming (Maastricht)|Onze-Lieve-Vrouwebasiliek]] tijdens de [[heiligdomsvaart van Maastricht]]]]
[[Bestand:Aartsbroederschap Onze Lieve Vrouw van Tongeren Kroningsprocessie 2023.jpg|miniatuur|[[Aartsbroederschap van Onze-Lieve-Vrouw van Tongeren]] tijdens de kroningsprocessie (2023)]]
Een '''processie''' is een godsdienstige plechtigheid in de vorm van een [[optocht]], waarbij gelovigen hun geloof openbaar belijden. Wanneer de processie binnen het eigen (kerk)gebouw plaatsvindt, spreekt men van een [[liturgische processie]]. Processies vinden plaats in de [[Rooms-Katholieke Kerk|rooms-katholieke]], [[Oosters-katholieke kerken|oosters-katholieke]], [[Oriëntaals-orthodoxe kerken|oriëntaals-orthodoxe]] en [[oosters-orthodoxe kerken]] en in sommige [[Oosterse en westerse religies|oosterse religies]].

== Inleiding==
Omdat een processie in de meeste gevallen een [[Openbare orde|openbare]] manifestatie is, moet er toestemming zijn van de plaatselijke [[overheid]]. Op sommige plaatsen hebben gelovigen niet het recht om openbaar hun geloof te mogen belijden, maar enkel in een ruimte die daartoe is aangewezen, meestal het eigen kerkgebouw, soms met een klein gebied eromheen.

== Geschiedenis ==
In Rome kende men reeds vroeg [[gebed|bid]]- en [[boete]]processies, gericht op de bescherming van de stad of het welslagen van de [[oogst]].

In de 6de en 7de eeuw ontwikkelde zich nog een ander soort processie: de feestelijke rondgang met [[relikwie|relieken]] van [[heilige (christendom)|heiligen]], ontstaan uit de plechtige [[translatiefeest|overbrenging van relieken]] van martelaren en belijders uit de kerkhoven naar de kerken in de stad.

De meest uitbundige processies ontstonden in de tijd van de [[Barok (stijlperiode)|barok]], waarvan in de zuidelijke landen nog altijd specifieke voorbeelden bestaan: feestelijke [[broederschap]]s- of [[gilde (beroepsgroep)|gilde]]processies (met vaandels), bedevaartprocessies en vooral de [[sacramentsprocessie]]s op of rond [[Sacramentsdag]]. Tijdens de processie liepen vaak de [[Stadsreus (folklore)|stadsreuzen]] mee, althans in Vlaanderen en Spanje werd dit door de kerkelijke autoriteiten goedgekeurd.

Tijdens het bewind van de Oostenrijkse [[Keizer Jozef II|keizer-koster]] was het in de Oostenrijkse Nederlanden per keizerlijk [[edict]] aan het einde van de 18<sup>e</sup> eeuw niet toegestaan om processies te organiseren. Hetzelfde gold tijdens de [[Franse Tijd in België|Franse Tijd in de Zuidelijke Nederlanden]]. Ook in Nederland was lange tijd (1848 tot 1983) een [[processieverbod]] van kracht.

In de 21ste eeuw wordt er in [[Vlaanderen]] aandacht gegeven aan het immateriële aspect van processies, die vaak al eeuwen oud zijn. Sommige processies worden beschouwd als van uitzonderlijk belang voor de plaatselijke cultuur, en kennen naast de ondersteuning van de [[Bisdom|kerkelijke overheid]] ook ondersteuning van de burgerlijke overheid. Naast plaatselijke gelovigen en [[Bedevaart|bedevaarders]] komen ook toeristen en heemkundigen soms processies bewonderen.

== Katholieke Kerk ==
[[Bestand:Waterprocessie-PGM4012045.webm|{{largethumb}}|[[Polygoonjournaal|Bioscoopjournaal]] uit 1949. In [[Born (Nederland)|Born]] wordt een [[Rooms-Katholieke Kerk|rooms-katholieke]] [[waterprocessie]] gehouden. De deelnemers ([[priester]]s, [[misdienaar]]s, [[Zuster (religie)|nonnen]], [[bruid]]jes ed) varen hierbij op versierde boten (o.a. met een [[Mariabeeld]]) over het [[Julianakanaal]].]]
Bij katholieke processies gaat meestal een [[misdienaar]] of [[acoliet]] voorop met het [[processiekruis]], meestal geflankeerd door kaars- of [[flambouw]]dragers (''[[ceroferarius|ceroferarii]]''). Andere deelnemers dragen processie[[vaandel]]s, vaak rijk geborduurd met afbeeldingen of opschriften. Leden van [[broederschap]]pen dragen vaak een [[processiestaf]] of broederschapsstaf, vaak met zilveren [[processiestafbekroning]].

In de katholieke traditie is de belangrijkste processie de [[sacramentsprocessie]]. Hierbij wordt het [[Lichaam van Christus|Allerheiligste Sacrament]] in een [[monstrans]] door de [[priester]] plechtig rondgedragen onder een [[baldakijn]] (processiehemel), vaak begeleid door een [[kerkbaljuw]]. De monstrans met het Heilig Sacarament wordt dan vaak enige tijd op een [[rustaltaar]] geplaatst voor [[aanbidding]].

Een andere vorm van processie is de [[liturgische processie]], die meestal binnen het kerkgebouw plaats heeft. Voorbeelden van liturgische processies zijn de intredeprocessie bij feestelijke missen, [[Rouwstoet|uitvaartprocessies]] en reliekenprocessies binnen de kerk.

Verder bestaan er ook [[boetprocessie]]s (bijvoorbeeld in [[Veurne]]), [[paardenprocessie]]s (bijvoorbeeld in [[Hakendover]]) en [[jubelprocessie]]s. Ook zijn er processies ter ere van [[heilige (christendom)|heiligen]], waarbij [[relikwie|relieken]] en [[reliekhouder]]s worden meegedragen. Bekende reliekenprocessies zijn de ommegangen die worden gehouden tijdens de zevenjaarlijkse [[heiligdomsvaart van Maastricht]]. Aan de Vlaamse kust gaat een [[zeewijding]] vaak gepaard met een processie.

== Oosters christendom ==
In de oosters- en oriëntaals-orthodoxe kerken worden tijdens processies [[Icoon (religieuze kunst)|iconen]], waaronder het [[Kruis (christendom)|Kruis]], kerkvaandels en het [[Evangelie]]boek meegedragen. Tijdens een processie wordt er altijd gezongen en wordt het Evangelie bewierookt.

Volgorde bij een orthodoxe processie:
# Processielantaarn(s)
# Processiekruis
# Vaandels
# wierook
# Iconen
# Geestelijkheid met Evangelie - Bisschop/priesters - (Hypo)diakens (met dikrim en trikirim)
# Koor
# Leken

<gallery widths="160" heights="160">
Bestand:The Bells Τα Σήμαντρα (4485554538).jpg|''Ta Simantra''-processie op [[Santorini]], Griekenland
Bestand:Crucession Davidovo-Elizarovo Guslitci Moscow reg 8504.jpg|Paasprocessie van [[Oudgelovigen]] in de [[oblast Moskou]]
Bestand:Cross Procession in Novosibirsk 01.jpg|Kruisprocessie in [[Novosibirsk]]
Bestand:Jerusalem Old City (2067270237).jpg|Processie op de [[Via Dolorosa]] in [[Jeruzalem]]
</gallery>

== Christelijke processies in verschillende landen==
=== België ===
[[België (hoofdbetekenis)|België]] kent een zeer rijke en oude processiecultuur. In de provincie [[Vlaams-Brabant]] alleen al trekken jaarlijks nagenoeg honderd processies uit.

* [[Affligem]]: Bidtocht op 15 augustus
* [[Antwerpen (stad)|Antwerpen]]: Processie Heilig Sacrament, [[Kapel van het Allerheiligste Sacrament (Hemelstraat)|Hemelstraat]]
* [[Antwerpen (stad)|Antwerpen]]: Sint-Paulus-Processie
* [[Baarle]]: Kaarskesprocessie op de eerste zondag na 15 augustus.
* [[Banneux (Sprimont)|Banneux]]: de processie van [[Onze Lieve Vrouw van Fatima]]
* [[Bambrugge]]: de [[Anna (heilige)|Sint-Anna]]-ommegang (op zondag 26 juli of de eerste zondag na 26 juli)
* [[Bolderberg (plaats)|Bolderberg]]: Kaarskensprocessie op de vooravond van 15 augustus
* [[Booischot]]: Maria-ommegang (15 augustus)
* [[Brakel (België)|Brakel]]: processie in Opbrakel (15 augustus)
* [[Brugge (hoofdbetekenis)|Brugge]]: de [[Heilig Bloedprocessie (Brugge)|Heilig Bloedprocessie]] op Onze-Lieve-Heer-Hemelvaart
* [[Brugge (hoofdbetekenis)|Brugge]]: de [[Brugse Belofte]] (al sinds [[1304]], op [[Maria Hemelvaart]] ([[15 augustus]]))
* [[Brugge (hoofdbetekenis)|Brugge]]: de Sacramentsommegang in het begijnhof op [[Sacramentsdag]]
* [[Brugge (hoofdbetekenis)|Brugge]]: processie Onze-Lieve-Vrouw van Blindekens op 15 augustus
* [[Brussel (stad)|Brussel]]: Processie Heilig Sacrament, St. Jozefskerk, Frère Orbanplein
* [[Doornik]]: [[Grote Processie van Doornik|Grote Processie]] voor ''Onze-Lieve-Vrouw van Vlaanderen'' die ook ''Onze-Lieve-Vrouw van Doornik'' is.
* [[Duffel]]: Kaarskensprocessie op de vooravond van 15 augustus
* [[Eine]]: Sint-Eligiusommegang en paardenzegening.
* [[Gistel]]: [[St.-Godelieveprocessie]] (zondag na 5 juli)
* [[Grimbergen]]: de [[Sint-Servaasommegang]] (13 mei of zondag erna - in 2005 was er een Sint-Servaas''evocatie'')
* [[Groot-Bijgaarden]]: Sint-Wivinaprocessie (eerste zondag van mei)
* [[Hakendover]] (nabij [[Tienen]]): de ''[[Paardenprocessie]]'' (op paasmaandag)
* [[Halle (Vlaams-Brabant)|Halle]]: de ''Mariastoet'' (tweejaarlijks: 2002, 2004, 2006 ... op [[Pinksteren|Pinksterzondag]])
* [[Hasselt (België)|Hasselt]]: zevenjaarlijkse processie die gehouden wordt ter ere van de [[Virga Jesse]] (1996, 2003, 2010, ...)
* [[Heist (Knokke-Heist)|Heist-aan-Zee]]: processie Ster der Zee met [[zeewijding]] op 15 augustus
* [[Hoegaarden (gemeente)|Hoegaarden]]: de [[Palmezelprocessie|Palmprocessie]] (op [[Palmzondag]])
* [[Hoogstraten (stad)|Hoogstraten]]: de Heilig Bloed-processie
* [[Ieper]]: Onze-Lieve-Vrouw van Thuyne
* [[Imde]]: ter ere van [[Boskapel (Imde)|Onze-Lieve-Vrouw der Kranken]] (eerste zondag van juli)
* [[Itter (België)|Itter]]: de processie van de Onze-Lieve-Vrouw van Itter
* [[Kampenhout]]: de boetprocessie ter ere van Onze-Lieve-Vrouw op de [[Tweede Pinksterdag]] (Tweede Sinksendag).
* [[Kalfort]]: de Maria-ommegang (tweede zondag na [[15 augustus]])
* [[Kalfort]]: Onze-Lieve-Vrouw ten Traan
* [[Kortenbos]]: Onze-Lieve-Vrouw Behoudenis der Kranken
* [[Langdorp]]: Sint-Pieter, op [[15 augustus]] (opnieuw sinds 2007)
* [[Laarne]]: Sint-Machariusprocessie, jaarlijks op Pinkstermaandag sinds een eeuwen oude traditie
* [[Lebbeke]]: Bid- en boetprocessie, een Mariale processie jaarlijks op Onze-Lieve-Heer-Hemelvaart
* [[Lede]]: De Mariale Processie ter ere van Onze-Lieve-Vrouw van Zeven Weeën (sinds 1414, op [[Drievuldigheidszondag]])
* [[Leffinge]]: de ommegang Onze-Lieve-Vrouw
* [[Lembeek]]: de Veroonmars of Sint-Veroonprocessie ([[paasmaandag]])
* [[Lier (België)|Lier]]: de [[Gummarus|Sint-Gummarusprocessie]] (zondag na 10 oktober)
* [[Lier (België)|Lier]]: sacramentsprocessie in het begijnhof (zondag na [[Sacramentsdag]])
* [[Loenhout]]: de Sint-Quirinusprocessie (eerste zondag van mei)
* [[Mechelen (België)|Mechelen]]: de [[Hanswijkprocessie]] (derde zondag na [[Pinksteren]])
* [[Meigem]]: de [[Heilig-Bloedprocessie (Meigem)|Heilig-Bloedprocessie]] (eerste zondag van juli)
* [[Meldert (Vlaams-Brabant)|Meldert]]: de Sint-Ermelindisprocessie (Pinkstermaandag)
* [[Moelingen]]: Mariaprocessie ([[15 augustus]])
* [[Moerzeke]]: Halfoogstprocessie ([[15 augustus]])
* [[Nazareth (België)|Nazareth]]: Mariale Ommegang (8 september)
* [[Oostmalle]]: kaarskensprocessie ([[15 augustus]])
* [[Oostende (hoofdbetekenis)|Oostende]]: zeewijding
* [[Opwijk]]: [[Sint-Pauluspaardenprocessie]] (vierde zondag van juni)
* [[Oud-Heverlee]]: processie van Onze-Lieve-Vrouw van Steenbergen ([[15 augustus]])
* [[Poederlee]]: Heggestoet
* [[Poperinge]]: Maria Ommegang (eerste zondag van juli)
* (Pulderbos): Moederkesdag (op [[15 augustus]] na de hoogmis)
* [[Ronse]]: [[Fiertel]] op [[Drievuldigheidszondag]]
* [[Rutten (België)|Rutten]]: Sint-Evermarusfeesten op [[1 mei]]
* [[Steenokkerzeel|Perk]]: de processie ter ere van Onze-Lieve-Vrouw
* [[Scherpenheuvel (stad)|Scherpenheuvel]]: de Kaarskensprocessie (eerste zondag na [[Allerheiligen]])
* [[Sint-Lenaarts]]: processie ter ere van de heilige Leonardus
* [[Steenhuffel]]: de Sint-Genovevaprocessie op Pinksteren
* [[Tongeren (stad)|Tongeren]]: de [[Kroningsfeesten]] (om de zeven jaar: 1988, 1995, 2002, 2009 ... in juli)
* [[Veerle (Laakdal)|Veerle]]: processie op [[15 augustus]]
* [[Veldwezelt]]: de [[Sacramentsprocessie]]
* [[Veurne]]: de [[Boetprocessie van Veurne]] (laatste zondag van juli)
* [[Vilvoorde]]: Onze Lieve Vrouwe van Troost
* [[Viversel]]: Sacramentsprocessie op 15 augustus
* [[Vottem]]: Sacramentsdagprocessie op de tweede zondag van juni
* [[Waanrode]]: Sint-Bartholomeusprocessie op zondag 24 augustus of eerstvolgende zondag
* [[Wenduine]]: Zeewijding ([[pinkstermaandag]])
* [[Werchter]]: Paardenprocessie ([[Pinksteren]])
* [[Wever (plaats)|Wever]]: processie van de Heinkensberg op [[15 augustus]]
* [[Wezet]]: [[Hadelinus van Celles|Sint-Hadelinus]]processie op de derde zondag in september
* [[Zemst]]: Ommegang op [[15 augustus]]
* [[Zoutleeuw]]: de Sint-Leonardusprocessie ([[Pinksteren|Pinkstermaandag]])
* [[Zutendaal]]: Grote Mariaprocessie op [[15 augustus]]

<gallery widths="160" heights="160">
Bestand:PROCES SCALDIS- ANTW 01.jpg|Mgr. Johan Bonny en Bruno Aerts, tijdens de Scheldewijding.
Bestand:Procession of the Precious Blood of Jesus Christ-Bruges; het conopeum.jpg|het [[Conopeum]] en het [[tintinnabulum]] van de [[Basiliek van het Heilig Bloed]] in Brugge
Bestand:Hanswijk madonna.jpg|OLV Hanswijk
Bestand:Procession of the Precious Blood of Jesus Christ-The Blood 50.jpg|Heilig Bloedprocessie
</gallery>

=== Tussen België en Nederland ===
*[[Baarle]]: ''Kaarskensprocessie'' (eerste zondag na [[Maria-Tenhemelopneming]])

=== Nederland ===
Onder de Nederlandse wet waren processies gedurende lange tijd alleen toegestaan in plaatsen waar deze al in [[1848]] bestonden. Processies komen dan ook nog steeds met name voor in die plaatsen. Bij de [[Nederlandse Grondwet#Algehele herziening Grondwet in 1983|grondwetsherziening van 1983]], die in 1989 van kracht werd, verdween dit [[processieverbod]].

Van de opheffing van het processieverbod werd in Nederland voor de eerste maal gebruikgemaakt in het jaar 2002, toen in [[Utrecht (stad)|Utrecht]] een [[Willibrord]]processie werd gehouden, onder het motto "Geloven mag gezien worden". De processie was het initiatief van een van de pastores van de Binnenstadparochie Utrecht, pastor N.M. Schnell, de verantwoordelijke voor de [[Sint-Catharinakathedraal]], waar zich een schrijn met relieken van St.-[[Willibrord]] bevindt. Inmiddels is de Willibrordprocessie, waarin de reliekschrijn wordt meegedragen, een jaarlijks weerkerend evenement geworden.

* [[Amsterdam]]: ''[[Stille Omgang]]'', in maart, ter herdenking van het [[Mirakel van Amsterdam]] uit 1345
* Amsterdam: sacramentsprocessie, op [[Sacramentsdag]] vanuit de Onze-Lieve-Vrouwekerk
* [[Azewijn]]: processie op de eerste zondag na 21 september (naamdag H. Mattheus)
* [[Bergen op Zoom (stad)|Bergen op Zoom]]: ''[[Maria Ommegang (Bergen op Zoom)|Maria Ommegang]]''
* [[Boxmeer (plaats)|Boxmeer]]: ''Boxmeerse Vaart'', trekt 14 dagen na Pinksteren
* [[Boxtel (plaats)|Boxtel]]: ''Bloedprocessie'', op de eerste zondag na Pinksteren
* [[Breda (stad)|Breda]]: ''Niervaertprocessie'', op Sacramentsdonderdag (de tweede donderdag na Pinksteren)
* [[Delft]]: ''Maria van Jesse Ommegang'', op de eerste zondag na 12 juni (feestdag St.-Odulfus)
* [[Duiven (plaats)|Duiven]]: Sacramentsprocessie, op laatste zondag van augustus
* [[Eijsden (plaats)|Eijsden]]: ''Bronk'', op de 2e zondag na Pinksteren
* [[Eygelshoven]]: ''Bronk'', op de zondag het dichtst bij 24 juni (St.-Jan)
* [[Gerwen]]: Sacramentsprocessie, op zondag na Sacramentsdag vanuit de Oude St.-Clemenskerk
* [[Grevenbicht]]: Pinksterprocessie, op pinkstermaandag, trekt vanuit de St.-Catharinakerk
* [[Groessen]]: Sacramentsprocessie ''Groessense omdracht'', op de zondag na Pinksteren ([[Feest van de Heilige Drie-eenheid]])
* [[Haarlem]]: Mariaprocessie ter ere van Onze Lieve Vrouw van Haarlem, in juni, vanuit de [[Sint-Josephkerk (Haarlem)|St.-Josephkerk]]
* [[Haastrecht]]: processie met ''Maria ter Weghe'', op 18 oktober vanuit de Barnabaskerk
* [['s-Hertogenbosch]]: ''Maria Omgang'' of bidtocht, in mei met de [[Zoete Lieve Vrouw van Den Bosch]]
* [[Holset]]: ''Bronk'', op de eerste zondag na Pinksteren.
* [[Houthem (Nederland)|Houthem-Sint-Gerlach]]: Kruisprocessie, in de week voor [[Hemelvaartsdag|Hemelvaart]]
* Houthem-Sint-Gerlach: Sacramentsprocessie, op Eerste Pinksterdag
* [[Huissen]]: ''[[Umdracht]]'', sacramentsprocessie op de eerste zondag na [[Sacramentsdag]]
* [[IJsselstein]]: Ommedracht, op de vierde zondag van juni met [[Onze Lieve Vrouw van Eiteren]]
* [[Julianakanaal]]: [[Waterprocessie]]
* [[Kwadendamme]] (Zeeland): Sacramentsprocessie, op de eerste zondag na [[Sacramentsdag]]
* [[Laren (Noord-Holland)]]: Sint Jansprocessie, op de zondag het dichtst bij 24 juni
* [[Lobith]]: Sacramentsprocessie, op de zondag na Hemelvaart, tijdens Lobithse Kermis
* [[Loil]]: Sacramentsprocessie, voorafgaand aan het jaarlijkse schuttersfeest in juli-augustus
* [[Loo (Duiven)|Loo]]: Sacramentsprocessie, op de 1e zondag na 15 augustus
* [[Luyksgestel]]: Sacramentsprocessie, op de tweede zondag na Pinksteren
* [[Maastricht]]: twee ommegangen tijdens de [[heiligdomsvaart van Maastricht]], in mei/juni (zevenjaarlijks: 2011, 2018, 2025, enz.)
* Maastricht: Grote of Stadsprocessie, ook wel Sint-Servaasprocessie, op de zondag na 13 mei (feest van [[Servaas van Maastricht|Sint-Servaas]])
* Maastricht: Kleine Processie of Bidwegprocessie, op [[paasmaandag]], met o.a. het genadebeeld van de [[Sterre der Zee (Maastricht)|Sterre der Zee]] vanuit de [[Oude Minderbroedersklooster (Maastricht)|Oude Minderbroederskerk]] naar de [[Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw-Tenhemelopneming (Maastricht)|Onze-Lieve-Vrouwebasiliek]]
* [[Meerssen (plaats)|Meerssen]]: Sacramentsprocessie, op [[Sacramentsdag]] vanuit de [[Basiliek van het H. Sacrament]]
* [[Megchelen]]: Sacramentsprocessie, op de tweede zondag na Pinksteren (viering Sacramentsdag); plaatselijke kermis
* [[Mheer]]: ''Broonk'', voorjaarskermis of sacrementsprocessie, op de eerste zondag na Pinksteren.
* [[Neer (dorp)|Neer]]: Mariaprocessie
* [[Netterden]]: Sacramenstprocessie, op de eerste zondag na Pinksteren (Drievuldigheidszondag); plaatselijke kermis
* [[Nunhem]]: ''Sint Servaasprocessie'', op de zondag voor Hemelvaart
* [[Nuth (plaats)|Nuth]]: Sacramentsprocessie
*[[Oost-Maarland]]: ''Bronk'', sacramentsprocessie op de eerste zondag van juli.
* [[Oud Zevenaar]]: Sacrementsprocessie, op de derde zondag van juni.
* [[Overdinkel]]: Sint-[[Gerardus Majella]]-processie
* [[Reijmerstok]]: Sacrementsprocessie, tweede zondag van juli
* [[Sint Geertruid]]: ''Bronk'', op de vierde zondag na Pinksteren
* [[Sittard]]: Sacramentsprocessie, op de zondag na [[Sacramentsdag]]; plaatselijke kermis
* [[Sittard]]: ''St.-Rosaprocessie'' naar de [[Sint-Rosakapel (Sittard)|Sint-Rosakapel]], sinds 1667 op de laatste zondag in augustus; plaatselijke kermis
* [[Schimmert]]: Sacramentsprocessie, op de eerste zondag na Pinksteren
* [[Tegelen]]: Sacramentsprocessie, op de tweede zondag na Pinksteren (viering Sacramentsdag)
* [[Valkenswaard (plaats)|Valkenswaard]]: ''[[Handelse Processie]]'' naar Handel, in het voorlaatste weekeinde van juni
* [[Venray (plaats)|Venray]]: [[Sacramentsprocessie]], begin jaren 60 afgeschaft en hervat in 2008
* [[Wahlwiller]] Sacramentsprocessie de derde zondag na Pinksteren
* [[Wehe-den Hoorn]]: lichtprocessie naar de [[Onze Lieve Vrouwe van de Besloten Tuin|Bedroefde Moeder van Warfhuizen]], op de vooravond van [[Palmzondag]]
* [[Wehl]]: Sacramentsprocessie (Wehlse Umdracht), op de derde zondag van juni.
* Wisselende locatie: ''[[The Passion (Nederland)|The Passion]]''. Het evenement is als zodanig geen processie, maar bevat wel een onderdeel dat als [[liturgische processie]] kan worden gezien: het in processie naar het hoofdpodium dragen van een groot, wit verlicht kruis.

<gallery widths="160" heights="160">
Bestand:20180603 Maastricht Heiligdomsvaart 209.jpg|[[Borstbeeld van Sint-Servaas]] in de ommegang van de [[heiligdomsvaart van Maastricht]]
Bestand:Bloedbaldakijn.jpg|Heilig Bloedgroep met reliekschrijn en baldakijn in de [[Boxmeerse Vaart]]
Bestand:Eckelrade processie.jpg|Sacramentsprocessie in [[Eckelrade]]
Bestand:Processie1.jpg|Lichtprocessie met jongeren van het [[bisdom Groningen-Leeuwarden]], [[Kluizenarij Onze Lieve Vrouwe van de Besloten Tuin|Warfhuizen]]
Bestand:Sacramentsprocessie Eygelshoven 2017.jpg|Sacramentsprocessie in [[Eygelshoven]] met pauselijk nuntius [[Bert van Megen]] onder het baldakijn
</gallery>

=== Andere landen ===
In andere landen bestaat er ook een processiecultuur zoals in [[Duitsland]], [[Oostenrijk]], [[Spanje]], [[Italië]] en [[Polen]]. In het [[Heilige Land]] worden door bedevaartgangers processies houden in de Heilige Stad [[Jeruzalem]].
{{Zie ook|Zie ook: [[Semana Santa]], de Goede week in Spanje met honderden processies en [[Bedevaart]]}}

<gallery widths="160" heights="160">
Bestand:Bamberg-Prozession-P8216534.jpg|''Muttergottesprozession'' in [[Bamberg (stad)|Bamberg]], Duitsland
Bestand:Procesión de la Custodia - Corpus - Toledo - 29 may 2005.jpg|Sacramentsprocessie in [[Toledo (stad)|Toledo]], Spanje
Bestand:Procession in Antigua.jpg|Processie in [[Antigua Guatemala (plaats)|Antigua]], Guatemala
Bestand:Procesión del Milagro en la provincia de Salta - Argentina.jpg|Processie in [[Salta (stad)|Salta]], Argentinië
</gallery>

== Processies in de Chinese traditie ==
In de [[Chinese volksreligie]], [[taoïsme]] en [[Chinees boeddhisme]] worden ook processies gehouden. Dit gebeurt meestal op de verjaardag van een bepaalde god of boeddhistische heilige of tijdens [[miaohui]], [[taipingqingjiao]] of [[Chinees nieuwjaar]]. Bij deze processies wordt het beeld van een god op een religieuze draagstoel geplaatst. De optocht vindt meestal plaatst in de omgeving van een tempel. Vooraan in de stoet lopen mensen die de [[drakendans]], [[leeuwendans]] of [[qilindans]] uitvoeren. Daarna volgt de draagstoel en de groep muzikanten. Daarachter lopen geestelijken ([[boeddhistische nonnen]], [[boeddhistische monniken]], [[daoshi]]) en gelovigen met offermaterialen zoals fruit en [[wierook]].

== Wetenswaardigheid ==
De [[eikenprocessierups|processierups]] dankt haar naam aan deze plechtigheid omdat deze rupsen ook in een lange stoet achter elkaar lopen.

== Literatuur ==
* {{Aut|Rien van Heesewijk en Peter Jan Margry}}, Bloedprocessies in Brabant (Breda 1993).
* {{Aut|[[Peter Jan Margry]]}}, Teedere Quaesties: religieuze rituelen in conflict. Confrontaties tussen katholieken en protestanten rond de processiecultuur in 19e-eeuws Nederland (Hilversum 2000; proefschrift)
* {{Aut|Leo Janssen & Karel Loeff (ed.)}}, Getuigenis op Straat. De Larense Sint Janstraditie (Wormer 2005)
* {{Aut|Peter Jan Margry}}, 'De processie is terug - katholieke emancipatie voltooid', in: de Volkskrant, 21 juni 2005
* {{Aut|Geert C.Leenknegt}}, Processies ... een oude traditie in een nieuwe tijd, in: Tijdschrift voor liturgie. - 96. 2012, 1 / 2, pp. 67–72
[[Categorie:Liturgie in de Rooms-Katholieke Kerk]][[Categorie:Geloof]][[Categorie:Rooms-katholieke sacramenten en gebruiken]][[Categorie:Processie| ]]

Processie - Bewerkingsoverzicht

Colani: Tekst vervangen - "18e" door "18e"

Colani: Tekst vervangen - "18e" door "18^e"