https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=ProcessiestafProcessiestaf - Bewerkingsoverzicht2026-04-14T06:59:43ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Processiestaf&diff=154121&oldid=prevColani: Tekst vervangen - "18e" door "18<sup>e</sup>"2024-11-23T18:48:59Z<p>Tekst vervangen - "18e" door "18<sup>e</sup>"</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:Procession SANGUIS Brugensis Moenaert 2009 (cropped).jpg|thumb|170px|Deelnemer aan de [[Heilig Bloedprocessie (Brugge)|Heilig Bloedprocessie]] in [[Brugge]] met processiestaf (2009)]]<br />
Een '''processiestaf''' of '''processieroede''' is een versierde [[Staf (voorwerp)|staf]] die tijdens een [[processie]] of [[bedevaart]]stocht wordt meegedragen, enerzijds als ereteken voor een heilige, anderzijds als herkenningsteken van de vereniging waartoe de roededrager behoort. Een processiestaf die door leden van een [[broederschap]] wordt gedragen heet een '''broederschapsstaf'''.<ref name=margry>{{aut|Peter Jan Margry}} (2000): ''Teedere quaesties: religieuze rituelen in conflict. Confrontaties tussen katholieken en protestanten rond de processiecultuur in 19e-eeuws Nederland'', p. 64. Uitgeverij Verloren, Hilversum. {{ISBN|90-6550-065-0}} ([https://pure.knaw.nl/ws/files/484520/Teedere_Quaesties.pdf online tekst op ''pure.knaw.nl'']).</ref><br />
<br />
De versiering van de bovenkant van de staf, de [[processiestafbekroning]], kan vele vormen aannemen. Meestal wordt de maagd Maria of een heilige afgebeeld. Vooral in Zuid-Duitsland, Oostenrijk en delen van Frankrijk en de Zuidelijke Nederlanden werd daar in het verleden veel werk van gemaakt, waarbij complete barokke beeldhouwwerkjes ontstonden. Vaak is de bekroning van zilver, bijvoorbeeld in de vorm van een plaquette of beeldje. Meestal wordt de maagd [[Maria (moeder van Jezus)|Maria]] of een [[Heilige (christendom)|heilige]] afgebeeld. Soms is boven de processiestafbekroning nog een kaarsenhouder geplaatst. Ook zijn combinaties met [[flambouw]]en bekend; feitelijk zijn dit flambouwen met broederschapsplaquettes. Soms hebben processiestaven een praktisch doel. Ze zijn dan voorzien van een U-vormige uiteinde, waarmee het heiligenbeeld dat meegedragen wordt, recht kan worden gehouden.<ref name=margry/><br />
<br />
In de [[Schatkamer van de Sint-Servaasbasiliek|schatkamers van de Sint-Servaasbasiliek]] en de [[Schatkamer van de Onze-Lieve-Vrouwebasiliek (Maastricht)|Onze-Lieve-Vrouwebasiliek]] in [[Maastricht]] bevinden zich processiestaven uit de 18<sup>e</sup>, 19e en 20e eeuw. Een aantal daarvan wordt nog steeds gebruikt, onder andere bij de zevenjaarlijkse [[heiligdomsvaart van Maastricht]]. Ook in het Augustinermuseum in het Oostenrijkse stadje [[Rattenberg (Tirol)|Rattenberg]] is een collectie processiestaven te bewonderen.<br />
<br />
<gallery widths="150" heights="150" perrow=3><br />
Bestand:20180603 Maastricht Heiligdomsvaart 172.jpg|Broederschapsstaven in de [[heiligdomsvaart van Maastricht|heiligdomsvaartommegang in Maastricht]]<br />
Bestand:Schatkamer St-Servaasbasiliek, ceremoniestaf & 4 roedes Broederschap St-Servaas - 2.jpg|Processiestaven in de [[Schatkamer van de Sint-Servaasbasiliek]] in Maastricht<br />
Bestand:Augustinermuseum Rattenberg 081.jpg|Processiestaven in het Augustinermuseum, [[Rattenberg (Tirol)|Rattenberg]], Oostenrijk<br />
Bestand:Ypern Sint-Maartenskathedraal 567.jpg|Processiestaf met kaars in de [[Sint-Maartenskerk (Ieper)|Sint-Maartenskerk]] in [[Ieper]] <br />
Bestand:Saint-Côme-d'Olt chapelle Pénitents bourdons procession (1).jpg|Processiestaven in een kapel in [[Saint-Côme-d'Olt]], Occitanië<br />
Bestand:Horb Stiftskirche Prozessionsstangen 03.jpg|Processiestaven in de kerk van Horb, Baden-Württemberg<br />
</gallery><br />
<br />
== Zie ook ==<br />
* [[Processiestafbekroning]]<br />
* [[Processiekruis]]<br />
* [[Flambouw]]<br />
<br />
{{Appendix}}<br />
<br />
[[Categorie:Liturgisch voorwerp in de katholieke kerk]][[Categorie:Processie]]</div>Colani