Colani: 1 versie geïmporteerd

2024-11-25T16:48:15Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

{{Infobox dynastie
| naam = Reinoud II
| afbeelding = Reginald II.jpg
| afbeeldingbreedte = 170
| leven = ca. [[1295]]-[[1343]]
| functie = [[Lijst van graven en hertogen van Gelre|Graaf/hertog van Gelre]]
| periode = 1326–1343
| voorganger = [[Reinoud I van Gelre|Reinoud I]]
| opvolger = [[Reinoud III van Gelre|Reinoud III]]
| vader = [[Reinoud I van Gelre]]
| moeder = [[Margaretha van Dampierre (1272-1331)|Margaretha van Dampierre]]
}}
[[Bestand:Reinald II Valkenjachtzegel (1315).jpg|thumb|260px|Reinald II Valkenjachtzegel (1315)]]
[[Bestand:Reinald II van Gelre wapenboek Gelre wapen.svg|thumb|left|150px|Wapen van Eduard (1361-1371) zoals weergegeven in het [[Wapenboek Gelre]]|alt=]]
{{Link stamboom|stamboom=[[Stamboom van Reinald II van Gelre|Stamboom]]}}

'''Reinoud II''' (of '''Reinald II'''; ca. [[1295]] – [[Arnhem]] [[12 oktober]] [[1343]]), bijgenaamd ''de Rode'' of ''de Zwarte'', was [[graaf (titel)|graaf]] van [[Hertogdom Gelre|Gelre]] van [[1326]] tot 1339 en [[hertog]] van Gelre van 1339 tot 1343. Hij was de zoon van graaf [[Reinoud I van Gelre|Reinoud I]] en [[Margaretha van Dampierre (1272-1331)]], dochter van graaf [[Gwijde van Dampierre|Gwijde]] van [[Graafschap Vlaanderen|Vlaanderen]].

==Levensloop==
In 1316 kreeg hij onenigheid met zijn vader. Hij vond zijn vader niet langer in staat de belangen van het territorium te behartigen en nam zelf het bestuur over. Na een arbitrale uitspraak van 3 september 1318 door graaf Willem III van Holland regeerde hij als ''soen des graven van Gelre'' over het graafschap Gelre en Zutphen. Zijn vader werd gevangengezet op kasteel Montfort.<ref>Alberts (1978) p. 74</ref>

Reinoud verleende land- en dijkrechten, en maakte bepalingen en regelingen ter verbetering van het keren van buitenwater en het lozen van binnenwater en grondwater. Deze wetgeving bestond deels uit de optekening van publiekrechtelijk en privaatrechtelijk gewoonterecht, en deels uit nieuw recht ten aanzien van het schouwen van dijken, weteringen en kaden, en de rechterlijke organisatie. Voor het Land van Maas en Waal in 1321 en 1328, voor de Bommeler- en de Tielerwaard in 1325, 1327 en 1335, voor de Over- en Nederbetuwe in 1327, voor het Overkwartier in 1328, voor het nieuw ontgonnen 'Nijbroek' eveneens in 1328. Deze wetgeving is van belang geweest voor de bevordering van de rechtszekerheid en de bodemexploitatie binnen het Gelderse territorium.<ref>Alberts (1978) p. 76</ref>

In 1326 overleed zijn vader en Reinoud benoemde zichzelf tot graaf van Gelre en graaf van Zutphen als Reinoud II.

Hij begon een samenwerkingsverband met de Engelse koning en zwager [[Eduard III van Engeland]] tegen Frankrijk. Hij waarschuwde de Engelsen in 1338 over een Franse vloot die het [[Zwin (zeearm)|Zwin]] naderde<ref>{{Aut|Packe, Michael}} ''Edward III'' (1985 edition), p 92.</ref>. Hij bleef een van Edwards trouwste bondgenoten onder de Duitse prinsen tijdens de eerste fase van de [[Honderdjarige Oorlog]]<ref>{{Aut|Sumption, Jonathan}} (1990) ''Trial by Battle: The Hundred Years War I'', p. 459</ref>

Op 19 maart 1339 werd Reinoud II tot ''hertog van Gelre en graaf van Zutphen'' in de [[Rijksdag (Heilige Roomse Rijk)|Rijksdag]] in [[Frankfurt am Main|Frankfurt]] tot de [[rijksvorst]]stand verheven en tevens met Oost-Friesland beleend. Dit besluit kwam mede tot stand dankzij bemiddeling van Reinoud II tussen [[keizer Lodewijk de Beier]], die getrouwd was met de gravin [[Margaretha II van Henegouwen|Margaretha van Holland]], en Edward III van Engeland, broer van Reinouds vrouw [[Eleonora van Engeland (1318-1355)|Eleonora van Engeland]]. In 1342 richtte Reinoud II het klooster Monnikhuizen op. In de veertiende eeuw groeide de behoefte aan soberheid en zuiverheid in de religieuze praktijk. Daardoor nam de populariteit van de strenge kartuizerorde toe. Het eerste kartuizerklooster in Gelre was Monnikhuizen in Arnhem.

Reinoud voerde vier jaar lang een [[strijd om Bredevoort (1322-1326)]] die hij uiteindelijk won.
In 1326 verleende Reinoud II [[stadsrechten]] aan [[Erkelenz|Erkelens]] en in 1343 aan [[Venlo (stad)|Venlo]].

==Huwelijken en kinderen==
=== Eerste huwelijk met Sophia Berthout ===
Op 11 januari 1311 werden te Roermond huwelijksvoorwaarden opgesteld van het huwelijk van Reinout met [[Sophia Berthout]] († 6 mei 1329) uit het geslacht [[Berthout]], erfgename van de [[heerlijkheid Mechelen]], dochter van [[Floris Berthout]] († 1332), heer van Mechelen, en Mathilde (van der Mark) van Mechelen, kleindochter van [[Engelbert I van der Mark]].<ref name=J&W/><ref group=noot>Het moederschap van Mathilde van der Mark is omstreden. In de [[necrologie]] van het klooster Everbode wordt Gertrud, dochter van [[Gwijde III van Saint-Pol|Guido graaf van Sint Paul]], genoemd als Sophia's moeder. [https://books.google.nl/books?id=NZY6AAAAcAAJ&pg=PA26&lpg=PA26&dq=spaen+oordeelkundige+inleiding+II+p.+258&source=bl&ots=Q5Kw3u9-NU&sig=uM4J4sDcD7x5pw8pxDDCgvx9hII&hl=nl&sa=X&ved=0ahUKEwj0gc-_iofOAhUJShQKHfaEDVkQ6AEIIjAC#v=onepage&q=62.%20Men%20heeft%20reeds%20&f=false Zie Van Spaen, Oordeelkundie inleiding, vol. II, p. 258]</ref> Het huwelijk werd in 1318 voltrokken. Sophia was een nicht van de Utrechtse bisschop [[Willem Berthout van Mechelen|Willem II (1296-1301)]]. Het huwelijk kwam vermoedelijk tot stand door bemiddeling van [[Gwijde van Avesnes]] bisschop van Utrecht (1301-1317) en graaf [[Willem III van Holland]] (1304-1337). Sophia en Reinald waren in de vierde graad verwant waardoor voor hun huwelijk pauselijke dispensatie nodig was, wat op 13 mei 1311 te Avignon verleend werd door [[Paus Clemens V]].<ref name=WAG>{{Aut|Wagner, J.D.}} (1920) 'Sophie Berthout en hare dochter Margaretha van Gelre' in: ''BM Gelre 23'', p. 17-19</ref> Zij werd begraven in het [[Klooster 's-Gravendaal]], nabij Asperden (gemeente Goch), tegenwoordig in Duitsland.

Sophia schonk hem de volgende kinderen:
* Margaretha (ca. 1320 - 4 oktober 1344), 4 juli 1342 gehuwd met Gerard, zoon van graaf [[Willem VI van Gulik]]. Zij was reeds op 1 maart 1333 verloofd met Gerard, naar aanleiding waarvan zij op 1 december 1333 de heerlijkheid en voogdij Mechelen voor 60.000 gulden verkocht aan graaf Lodewijk van Vlaanderen.<ref>[http://books.google.be/books?id=wHM6AAAAcAAJ&printsec=frontcover&hl=nl&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q=1333&f=false {{Aut|J. David}} (1854), Geschiedenis van de Stad en Heerlykheid Mechelen, (Leuven, Van Linthout)]<</ref><ref name=WAG/>
* [[Mechteld van Gelre|Mechteld]] (ca. 1325-1384) in 1336 gehuwd met graaf [[Godfried van Loon-Heinsberg|Godfried van Loon]] en Chiny (?-1342), in 1348 met graaf [[Jan van Kleef (graaf)|Jan I van Kleef]] (1292/93-1368) en in 1372 met [[Jan II van Blois|Jan van Chatillon]] graaf van Blois (†1381)
* Elisabeth (-1376), abdis van het [[Klooster 's-Gravendaal]], gelegen tussen [[Kessel (Duitsland)|Kessel]] en [[Asperden]] in Duitsland.
* [[Maria van Gelre (1328-1397)|Maria]] (-140's-5?), gehuwd met hertog [[Willem II/VII van Gulik]], ouders van de uiteindelijke opvolgingslinie.

=== Tweede huwelijk met Eleonora van Engeland ===
Nadat in 1331 uitgebreide huwelijkse voorwaarden waren opgesteld<ref>Nijhoff (1830) no. 252 p. 269 e.v. Geraadpleegd 17 april 2015</ref> huwde Reinoud op 20 oktober 1331<ref name=J&W>{{Aut|Jahn, Ralf G. & Winter, Johanna Maria van}} (2003) 'De genealogie van de graven en hertogen van Gelre' in: ''Het Hertogdom Gelre'', p. 38, (Matrijs Utrecht)</ref><ref>{{Aut|Jahn, Ralf G.}} (2001) 'Kroniek van de geschiedenis van het hertogdom Gelre' in: ''Gelre Geldern Gelderland'', p. 496-497, (Geldern, Historische Verein für Geldern und Umgegend)</ref><ref group=noot>In Engelse archieven wordt een afwijkende datum, mei 1332, genoemd doordat in Engeland in de 14de eeuw een andere [[jaarstijl]] in gebruik was dan in Gelre</ref> in Nijmegen met [[Eleonora van Engeland (1318-1355)|Eleonora]] (1318-1355), dochter van [[Eduard II van Engeland]] en [[Isabella van Frankrijk (koningin)|Isabella van Frankrijk]], die op haar beurt weer een dochter was van koning [[Filips IV van Frankrijk]]. Van de huwelijksvoltrekking werd op 24 oktober 1331 een notariële verklaring opgemaakt is.<ref>Nijhoff (1830) no. 254 p. 273 Geraadpleegd 17 april 2015</ref>
Ze hadden samen de kinderen:
* [[Reinoud III van Gelre|Reinoud III]] (1333-1371), 1e opvolger Gelre
* [[Eduard van Gelre|Eduard]] (1336-1371), 2e opvolger Gelre

== Voorouders==
{| class="wikitable" style="background:#FFFFFF; font-size:85%; text-align:center"
|- bgcolor="#E0E0E0"
!colspan="9"|Voorouders van Reinoud II van Gelre
|-
|'''Overgrootouders'''
|colspan="2"|[[Gerard III van Gelre]] (1185-1229) ∞ 1206 [[Margaretha van Brabant († 1231)|Margaretha van Brabant]] (1190-1231) 
|colspan="2"|[[Simon van Dammartin]] (±1180-1239)
∞

[[Maria van Ponthieu]] (1199-1250)

|colspan="2"|[[Willem II van Dampierre]] (1196-1231) ∞ 1223 [[Margaretha II van Vlaanderen]] (1202-1280)
|colspan="2"|[[Hendrik V van Luxemburg]] (1216-1281 ∞ 1240 [[Margaretha van Bar]] (1220-1275) 
|-
|'''Grootouders'''
|colspan="4"|[[Otto II van Gelre|Otto II 'De Lamme']] (1215-1271) ∞ 1253 Filippa de Dammartin (±1226-±1280) 
|colspan="4"|[[Gwijde van Dampierre]] (±1226-1305) ∞ 1265 [[Isabella van Luxemburg]] (1247-1289)
|-
|'''Ouders'''
|colspan="8"|[[Reinoud I van Gelre]] (1255-1326) ∞ [[Margaretha van Dampierre (1272-1331)|Margaretha van Dampierre]] (1272-1331) 
|-
|- bgcolor="#E0E0E0"
|colspan="9"|'''Reinoud II van Gelre (1295-1343)'''
|}

{{Appendix|1=Bronnen|2=
*{{Aut|Noordzij, Aart}}(2009) ''Gelre : dynastie, land en identiteit in de late middeleeuwen'' Werken Gelre no. 59 (Hilversum verloren). [https://openaccess.leidenuniv.nl/bitstream/handle/1887/13095/dissertatie-pdf.pdf?sequence=2 Gedigitaliseerd: Leiden Universiteit ]
*{{Aut|Alberts, W. Jappe}} (1978) ''Van heerlijkheid tot landsheerlijkheid'' ( Van Gorcum Assen/Amsterdam)
*[https://books.google.nl/books?id=n2NAAAAAcAAJ&pg=PR120&lpg=PR120&dq=inleisting&source=bl&ots=tlh-F0p31e&sig=qt1nITlQ83_Y_PUfD-XFfbnhb3k&hl=nl&sa=X&ei=Gk8vVdL5CYbfavuQgdgP&ved=0CCEQ6AEwAA#v=snippet&q=reinald%20II&f=false {{Aut|Nijhoff, Is. An. }} (1830) ''Gedenkwaardigheden uit de geschiedenis van Gelderland'' deel 1] Geraadpleegd 17 april 2015
----
;Referenties
{{References}}
;Noten
{{References|group=noot}}
}}

[[Categorie:Graaf van Gelre]]
[[Categorie:Hertog van Gelre]]
[[Categorie:Huis Wassenberg]]
[[Categorie:Heer van Bredevoort]]
[[Categorie:Adel in de Nederlanden in de 13e eeuw|Gelre, Reinoud II]]

Reinoud II van Gelre - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd