Colani: Tekst vervangen - "18e" door "18^e"

2024-11-23T18:58:33Z

Tekst vervangen - "18e" door "18<sup>e</sup>"

Nieuwe pagina

[[Bestand:Burning-money-and-yuanbao-at-the-cemetery-3249.jpg|thumb|Een [[offer (religie)|offer]] van ''[[dodengeld]]'' en ''[[yuanbao]]'' bij de graven van [[voorouder]]s, een ritueel tijdens het ''Ghost Festival'' in [[Jiangsu]] (zie ook [[voorouderverering]])]]
[[Bestand:Fula greeting ritual.jpg|thumb|[[Begroeting]]sritueel ([[buiging (beweging)|buiging]]) van de [[Fulbe|Fula]], 1910]]
[[Bestand:LeBron James' pregame ritual.jpg|thumb|Voor het spelen van een [[wedstrijd]] gooit LeBron James poeder in de lucht]]
[[Bestand:Initiation ritual of boys in Malawi.jpg|thumb|[[Inwijding (initiatie)|Initiatieritueel]] van jongens in [[Malawi]]]]
Een '''ritueel''' is een opeenvolging van [[handelen|handelingen]] in een bepaalde volgorde en op een welbepaalde plaats.

== Kenmerken ==
Rituelen zijn uitingen die in bepaalde omstandigheden herhaald worden. Deze uitingen kunnen bestaan uit enkele elementen maar ook uit een heel scala aan verschillende elementen.

De elementen waaruit rituelen kunnen bestaan zijn onder andere houding, [[mimiek]], [[gebaar]] ([[mudra]]), [[dans]], zang, woord, klanken, schreeuwen ([[joelen]], [[jodelen]]), fluisteren, eten, [[vasten]], drinken, [[slacht]]en of zich verwonden (bijvoorbeeld door middel van [[flagellant]]ie, [[tatoeage]], verbranding, [[scarificatie (huid)|scarificatie]], het aanbrengen van [[piercing]]s, [[neusring|neus-]] en [[oorring]]en, [[circumcisie]] en [[vrouwenbesnijdenis]]). Het uiterlijk en het dragen (of de aanwezigheid) van bepaalde voorwerpen (in de vorm van [[vermomming]], beschildering, het dragen van een [[masker]], staf, wapen, hoofdtooi, kroon, mantel en andere attributen) speelt vaak een rol bij rituelen. In elk geval wordt een ritueel gekenmerkt door een herkenbaar patroon.

[[Wens]]en spelen een rol bij rituelen. Zo zijn er rituelen bij het doen van een wens, zoals het uitblazen van [[kaars]]jes en het [[zingen]] van een lied bij een [[verjaardag]]. Ook het heffen van een glas en het klinken van kristal bij een [[heildronk]] zijn rituelen. Bepaalde gebeurtenissen vragen om rituelen, zoals het doen van een wens als men een [[meteoor|vallende ster]] ziet of het verbranden van foto´s bij het eindigen van een relatie.

Rituelen lijken op vaste gewoontes. Ze hebben het echter in zich dat men meent er niet meer buiten te kunnen. Zo kan een blokje om voor het slapen gaan een vaste gewoonte zijn. Als men gaat denken dat men zonder dat blokje om niet goed zal kunnen slapen, dan wordt het een geritualiseerde gewoonte. Rituelen kunnen soms leiden tot automatismen, die ondoordacht worden gebezigd, zonder zich nog te realiseren waarom een bepaald ritueel nog wordt uitgevoerd. Een ritueel kan vaak een eigen leven gaan leiden, zonder dat nog ervaren wordt wat de oorspronkelijke betekenis van dat ritueel is geweest: te denken valt bijv. aan het aansteken van kaarsjes op straat na een ingrijpende gebeurtenis, zonder daarbij de oorspronkelijke kerkelijke achtergrond nog te ervaren.

Rituelen zijn heel belangrijk. Het vertrouwde karakter van het ritueel is van belang, zowel voor een individuele persoon, die zich erdoor op zijn/haar gemak voelt, als voor een samenleving, waarbinnen de (gedeelde) rituelen een bindmiddel tussen de personen zijn.

Rituelen hebben invloed op de psyche van de mens omdat ze vaak aansluiten bij het [[archetype (model)|archetype]] volgens [[Carl Jung|Jung]]. In de [[psychologie]] worden bepaalde vormen van [[Obsessief-compulsieve stoornis|compulsief gedrag]] ook rituelen genoemd.

<gallery>
Bestand:Kayan woman with neck rings.jpg|Een [[Karen (volk)|Kayanvrouw]] met nekringen
Bestand:Lirongfrau_mit_lang_ausgedehnten_Ohrläppchen.jpg|Lirongvrouw met uitgezakte oorlellen door de '[[oorring]]en', 1900
Bestand:Kutia kondh woman 3.jpg|Adivasivrouw met [[piercing]]en en [[tatoeage]]s
</gallery>

== In culturen ==
Een ritueel is inherent aan een bepaalde [[cultuur]]. In elke cultuur komen bepaalde rituelen voor. Vooral bij belangrijke fasen in het leven zoals [[bevalling|geboorte]], de overgang naar volwassenheid, [[huwelijk]], religieuze en sociale verbintenissen en de [[dood]]. Maar ook als een persoon een nieuwe weg wil gaan en opnieuw wil beginnen. Zo werd vroeger de voordeur alleen gebruikt om een dode weg te dragen, zie ook [[doodweg]].

Veel rituelen zijn tot stand gekomen in [[religie]]uze gemeenschappen. Ongeacht de specifieke verscheidenheid van sociale rituelen en hun diversiteit in tijd en ruimte, lijkt het bestaan van dergelijke praktijken universeel te zijn. Rituelen worden gekenmerkt door de nadruk op de vorm (de exacte uitvoering van een handeling is belangrijk), herhaling (het is pas een ritueel als het meermaals wordt opgevoerd) en [[Symbool|symbolisme]] (rituele handelingen hebben symbolische betekenis). <ref>Bell, Catherine (1997). ''Ritual: Perspectives and Dimensions''. New York: Oxford University Press. pp. 138–169.</ref>

In zijn eenvoudigste vorm kan een ritueel een bijna onmerkbaar knikken met het hoofd zijn. Als ander uiterste kan het een dagen- en nachtenlang durende, uitputtende gebeurtenis zijn waarbij afwisselend wordt [[meditatie|gemediteerd]] en gevast op het ene moment en dan weer wordt overgegaan tot het gebruik van [[drugs]] (bijvoorbeeld [[ethanol|alcohol]], [[vliegenzwam]], [[piment]], [[Soma (drank)|soma]], [[ibogaïne]], [[Ayahuasca (drugs)|ayahuasca]] en [[salvia divinorum]]), opzwepende dansen, [[seksueel|seksuele]] uitspattingen, [[orgie (seksualiteit)|orgieën]], [[zelfkastijding]], [[zelfverminking]] en [[offer (religie)|offeren]] aan de [[god (algemeen)|goden]].

Hoewel de bekendste rituelen die uit [[kerkdienst]]en en [[organisatie|orden]] zijn, is een ritueel niet per se [[godsdienst]]ig. Niet-[[religie]]uze mensen kennen ook rituelen. Ook in bedrijven komen ze voor, bijvoorbeeld als iemand een [[jubileum]] heeft bereikt. <ref>https://www.trouw.nl/religie-filosofie/we-zijn-rituele-wezens-maar-in-deze-crisis-kan-dat-bijna-niet~bb473f742/</ref>

In de westerse religies kan als voorbeeld genomen worden de [[mis]] van de [[Rooms-Katholieke Kerk]] met voorgeschreven [[gebed]]en, het [[knielen]] en staan en zitten op bepaalde momenten zoals bij een huwelijk, het opheffen van een kelk, het tonen van een stuk [[zuurdesem]]brood en het drinken van wijn en eten en [[zegen]]en van dat brood.

In [[Suriname]] vermengde de [[Afrika]]anse [[voodoo]] zich met allerlei [[indianen]]rituelen, waaruit het huidige [[winti]] ontstond. Er zijn wereldwijd talloze mengvormen van rituelen die uit verschillende culturen zijn ontstaan, zoals bij [[Kwanzaa]].

<gallery>
Bestand:Sioux ghost dance, 1894.webm|[[Sioux]] [[Ghost Dance]], [[1894]]
Bestand:The burning of the ritual hut - Transkei.webm|De verbranding van de rituele hut
</gallery>

== Rituele voorwerpen ==
Rituele voorwerpen worden vaak gezien als 'bezield': het zijn zogenaamde [[Fetisjisme (antropologie)|fetisjen]].
* [[Totem]]s
* Bepaalde wapens, zoals de [[kris (wapen)|kris]], [[boline]], [[athame]] en [[zwaard (wapen)|zwaard]] (denk aan 'iemand tot ridder slaan' met een zwaard)
* Bepaalde [[masker]]s (zoals de [[hannya]]) en andere hoofdbedekking (zoals een [[Kroon (hoofddeksel)|kroon]], [[diadeem]], [[Tulband (hoofddeksel)|tulband]], [[infula]] of hoofdtooi, ''capite velato'' betekent in de [[Romeinse religie]] ''met ritueel bedekt hoofd'')
* Bepaalde [[muziekinstrument]]en (zoals de [[Maraka (muziekinstrument)|maraka]], [[snorrebot]], [[sjofar]], [[morin khuur]], [[Drumstel|drum]], [[trommel|trom]], [[kulintang]], [[klankschaal]] en [[Gong (muziekinstrument)|gong]] - zie ook [[Gong-cultuur]])
* [[Toverstaf]], [[Staf (voorwerp)|staf]] en andere attributen (zoals een [[spinrok]], [[scepter]] en de [[vajra]])
* Bepaalde [[Ring (sieraad)|ringen]] en andere [[sieraden]]
* Kleding en riemen, gordels en gespen, zoals een [[Koningsmantel (kledingstuk)|koningsmantel]], [[Gebedskleed (islam)|gebedskleed]] of een [[cingulum (riem)|cingulum]]
* [[Lamp]]en (zoals een [[kaars]], [[olielamp]], [[lantaarn]] en een [[lampion]])
* Voorwerpen zoals ovens, [[drinkhoorn]]en, glazen, kommen, schalen, stoelen, kleden, badkuipen (zoals de [[perirrhanterion]])
* Poppen en beelden (zoals de ''[[Reus (folklore)|Stadsreus]]'', ''[[Wicker Man]]'' of zoals gebruikt bij [[voodoo]])
* [[Gebedsmolen]]s
* Lichaamsdelen (menselijke en dierlijk), zoals een [[gekrompen hoofd]]
<gallery>
Bestand:Tropenmuseum Royal Tropical Institute Objectnumber H-2965 Magische bezem van medicijnman ter verd.jpg|[[magie|Magische]] [[bezem]] van een ''[[obia]]man'' of ''[[bonuman]]'' (een ritueelspecialist) wordt gebruikt om boze geesten weg te 'vegen' tijdens rituele dansen, [[Wereldmuseum Amsterdam]]
Bestand:Austrian imperial crown dsc02787.jpg|[[Rudolfinische keizerskroon]], de keuze van [[bergkristal]] kan worden toegeschreven aan het geloof dat deze kristallen (ook bij bijvoorbeeld [[drinkglas|drinkglazen]]) zouden breken of verkleuren wanneer zij met gif in aanraking kwamen
Bestand:Gold Poporo Quimbaya lime container2007.jpg|Deze container voor [[kalk]] werd gebruikt bij het ritueel kauwen van [[Coca (plant)|cocabladeren]], [[Colombia]]
Bestand:Ritual wine container in shape of owl, Shang Dynasty.jpg|Rituele wijncontainer in de vorm van een [[Uilen (orde)|uil]], [[Shang-dynastie]]
Bestand:Gu wine vessel from the Shang Dynasty (2nd version).jpg|Rituele houder voor wijn uit de [[Shang-dynastie]]
Bestand:4 porcelain ritual water vessels Asian Art Museum SF.jpg|Vier perceleinen waterkannen, 1736-1795, Asian Art Museum in San Francisco
Bestand:5938-Linxia-County-Daxiahe-valley-new-temple-ritual-furnace.jpg|[[Taoïsme|Taoïstische]] rituele [[Oven (apparaat)|oven]], [[China]]
Bestand:Kagenkei GongStand Kofukuji.jpg|[[Replica]] (uit de [[12e eeuw|12e]] - [[13e eeuw]]) van de rituele standaard van een [[gong (muziekinstrument)|gong]]
Bestand:Bronze ritual bell, Western Zhou Dynasty.jpg|Rituele [[brons|bronzen]] [[Klok (bel)|klok/bel]] uit de [[Zhou-dynastie]]
Bestand:SB_-_Altay_shaman_with_drum.jpg|[[Sjamaan]] ([[Altaj (volk)|Altaj]]) met [[tamtam]]
Bestand:WLANL - MicheleLovesArt - Tropenmuseum - Kris Van Knaud (6046-1).jpg|De [[Kris (wapen)|kris]] van Knaud, [[Wereldmuseum Amsterdam]]
Bestand:Ritual implements.gif|Wapens die gebruikt worden voor rituele [[magie]], [[1674]]
Bestand:Scissors turkey.jpg|Rituele schaar uit (huidig) [[Turkije]]
Bestand:Nias shield.jpg|Ritueel [[Schild (militaire bescherming)|schild]], [[Nias]]
Bestand:Couperet rituel Népal Guimet 2718.jpg|Ritueel [[hakmes]] uit [[Nepal]], Musée Guimet, Parijs
Bestand:Baga shrine figure.jpg|[[Schrijn]]figuur uit [[Guinee]]
Bestand:Ecuador ritual stool.jpg|Rituele stoel uit [[Ecuador]]
Bestand:Musée Cernuschi - ritual objects.jpg|Rituele objecten in een museum in [[Parijs (hoofdbetekenis)|Parijs]]
Bestand:'Patola' (ritual heirloom cloth) from Gujarat, India, late 18th or early 19th century.jpg|Patola; ritueel kleed uit [[India]]
Bestand:Maori mask.jpg|[[Masker]] van de [[Maori (volk)|Maori]] (met [[Tā moko]])
Bestand:WeeMask.jpg|[[Masker]] uit [[Ivoorkust]] (met onder andere tekenen van oudere [[scarificatie (huid)|scarificatie]], tanden, haar, stof en [[klok (bel)|bellen]])
Bestand:Tropenmuseum Bisj-palen.jpg|Bisjpalen, ritueel [[houtsnijwerk]] (begrafenispalen) uit [[Indonesië]], [[Wereldmuseum Amsterdam]]
Bestand:COLLECTIE TROPENMUSEUM Een pedanda (priester) van Selat bij het zuiveringsceremonieel Metjaru op een huiserf in Selat Bali TMnr 10001204.jpg|Een pedanda (priester) van Selat bij het zuiveringsceremonieel ''Metjaru'' op een huiserf in Selat, Bali
</gallery>

== Rituele plaatsen ==
[[Bestand:Bundesarchiv Bild 102-13579, Harz, Brocken, Hexenexperiment.jpg|thumb|[[heks (persoon)|Heksenexperiment]] op de [[Brocken|Blocksberg]], juni 1932 (klik op afbeelding voor meer informatie)]]
[[Bestand:COLLECTIE TROPENMUSEUM Bali Poempoean staande versiering ter aanduiding van een religieuze of rituele gebeurtenis TMnr 60008191.jpg|thumb|Poempoean; staande versiering ter aanduiding van een religieuze of rituele gebeurtenis, [[Bali (eiland)|Bali]]]]

Er zijn veel verschillende soorten rituele plaatsen bekend over de wereld. In Europa zijn [[Kyöpelinvuori]], [[Blockula]], de [[Brocken|Blocksberg]] en het [[Zwarte Woud]] bekend uit [[Europese heksenvervolging|heksenprocessen]].

In [[Ierland (land)|Ierland]] is [[Tara (Ierland)|Tara]] bekend, hier werden de Hoge Koningen gekroond.

<gallery>
Bestand:COLLECTIE TROPENMUSEUM Barong dansvoorstelling op Gunung Kawi bij Tampaksiring TMnr 60023821.jpg|[[Barong]] dansvoorstelling op [[Gunung Kawi]]
Bestand:Arnold Böcklin Il bosco sacro.jpg|Il bosco sacro ([[boomheiligdom]]), 1882
Bestand:COLLECTIE TROPENMUSEUM Een Europese man zit naast een heilige steen in de vorm van een huisje en rookt een sigaret TMnr 10001095.jpg|Een Europese man zit naast een heilige steen in de vorm van een huisje en rookt een sigaret, 1934-1938
Bestand:Dragon Hill 1 db.jpg|Dragon Hill nabij [[Witte paard van Uffington|White Horse Hill]], volgens de [[Legende (volksverhaal)|legende]] versloeg [[Joris (heilige)|Saint George]] hier de [[draak (fabeldier)|draak]]
Bestand:Tapodarama.jpg|[[Hindoe]]s baden in de hete bron van de Lakshminarayan [[tempel]] in [[Rajgir]]
Bestand:MedicineWheel.jpg|Deze rituele plek in [[Wyoming]] is [[heilig]] voor de [[indianen]]
Bestand:Korea-Naksansa 2187-07 roof tiles.jpg|Ritueel dak
Bestand:Kayasan08.jpg|Sangwangbong, [[Zuid-Korea]]
Bestand:Belintash-stonecuts-2.jpg|Het rituele plateau van Belintash, [[Bulgarije]]
Bestand:Sankt Paul Zellbach Lingam Felsen 10052008 71.jpg|[[Lingam]] bij [[Sankt Paul Zellbach]]
Bestand:Misogi Harai Waterfall.jpg|Misogi Harai [[waterval]], [[Japan (hoofdbetekenis)|Japan]]
Bestand:Sankt Goenitz Haulofen 10052008 82.jpg|[[Sankt Goenitz Haulofen]], [[Oostenrijk]]
Bestand:WLANL - 23dingenvoormusea - Mikwe.jpg|De mikwe in het Joods Historisch Museum stamt uit het jaar 1752
Bestand:Pilgrimage breaking coconuts.jpg|Op deze trap worden kokosnoten gebroken en tekens aangebracht tijdens de [[pelgrimage]]
Bestand:Gange.jpg|Mensen baden in de [[Ganges (rivier)|Ganges]]
Bestand:Ausschnitt Brockenkarte C. E. Nehse.jpg|Plattegrond van de verschillende rituele plaatsen van [[heks (persoon)|heksen]] op de [[brocken|Blocksberg]], 1849
</gallery>

== Verschillende vormen ==
[[Bestand:Knossos - 06.jpg|thumb|[[Stiersprong]], [[mozaïek]] in [[Knossos]] (replica)]]
[[Bestand:Newroz Istanbul(4).jpg|thumb|Het springen over een vuur tijdens [[Noroez]], [[Istanboel]]]]
[[Bestand:Bainingsfiredancer.jpg|thumb|Baining; ge[[masker]]de [[vuurlopen|vuurdanser]] uit [[Nieuw-Guinea]]]]
[[Bestand:Thiruvappana_and_Muthappan.jpg|thumb|Theyyam; rituele ge[[masker]]de dans]]
[[Bestand:BrideGarterAp1952.jpg|thumb|Een [[bruid]] begint met het ritueel van het gooien van de [[Kousenband (kleding)|kousenband]], 1952]]
[[Bestand:Barthaband Pooja.jpg|thumb|[[Upanayanam]]]]
[[Bestand:Tropenmuseum_Royal_Tropical_Institute_Objectnumber_10019264_Portret_na_afloop_van_een_Winti_dans.jpg|thumb|Foto genomen na afloop van een rituele dans (''Obiyapee''), in een [[Marrons van Suriname|Marrondorp]]. Dit wordt ook wel ''Wentidansi'' of ''Wentipee'' bij de [[Ndyuka (Marrons)|ndyuka]] genoemd. De dansers prepareren hun lichaam met kruiden en zijn daardoor in staat om door het vuur te dansen. Terwijl ze muziek maken (slaan op de ''Apinti'', zingen en dansen) is het mogelijk dat de danseres in trance raken. Deze dans wordt alleen uitgevoerd bij speciale gelegenheden, [[Suriname]], 1948, [[Wereldmuseum Amsterdam]]]]
[[Bestand:Worshiping the golden calf.jpg|thumb|Rituelen rond het [[Gouden kalf (Hebreeuwse Bijbel)|Gouden Kalf]]]]
[[Bestand:Corn Shucking Song, 1881.jpg|thumb|"Corn Shucking Song", uit ''Uncle Remus, His Songs and His Sayings: The Folk-Lore of the Old Plantation'', 1881]]

* [[Aarti]]
* [[Absoute]]
* [[Actus]]
* [[Afkloppen]]
* [[Anda (bloedbroeder)|Anda]], het ritueel
* [[Autodafe]]
* [[Bainian]]
* [[Bloedarend]]
* [[Bloedlatingsritueel]]
* [[Bruidroof]]
* [[Călușari|Căluşari]]
* [[Carnaval]] is oorspronkelijk een omkeringsritueel, zie ook [[Maslenitsa]]
* [[Cheoyongmu]]
* [[Danoje]]
* Dans van [[Rangda]] en [[Barong]]
* [[Dauwtrappen]]
* De handschoen gooien en oppakken (een openingsritueel, zie [[tweegevecht]])
* Een kruis maken met as op het voorhoofd op [[Aswoensdag]]
* [[Equus october]]
* [[Fordicidia]]
* [[Ganggangsullae]]
* [[Ganstrekken]]
* [[Gelede]]
* [[Ghost Dance]]
* [[Groet (etiquette)|Groet]] (zoals een [[Zonnegroet]], het schudden van een hand, de knik met het hoofd, het opsteken van of zwaaien met een hand, het omleggen van een [[Lei (Hawaï)|lei]], een [[Buiging (beweging)|buiging]] of je hoofddeksel afnemen)
* [[Gule Wamkulu]]
* [[Haka]]
* [[Handoplegging]]
* Het aanbrengen van [[Tā moko]] (een vorm van scarificatie)
* Het aanbrengen van bepaalde [[tatoeage]]s
* Het geven van een geschenk, zoals een [[speculaas]]pop of [[zoorholt]]
* Het leggen van de [[eerste steen]]
* Het lopen met vuur (bijvoorbeeld fakkels, lampionnen), zoals bij [[Sint-Maarten (feest)|Sint Maarten]]
* [[Het naakte vragenvuur]]
* [[Hieros gamos]]
* [[Hula (dansvorm)|Hula]]
* Iets inschenken, een glas heffen en/of iets drinken, zoals bij [[toearegthee]], [[kraamanijs]] of een [[Japanse theeceremonie|theeceremonie]]
* [[Ijele-maskerade]]
* [[Incubatie (tempelslaap)]]
* [[Inwijding (initiatie)|Inwijdingsritueel]]
* [[Kagami Biraki]]
* [[Kamerschieten]]
* [[Kankurang]]
* [[Kathakali]]
* [[Kecak]]
* [[Koppensnellen (ritueel)|Koppensnellen]]
* [[Koppermaandag]]
* [[Kora (ritueel)|Kora]]
* [[Koshikijima no Toshidon]]
* [[Kukeri]]
* [[Kula (ritueel)|Kula]]
* [[Labuhan (ritueel)|Labuhan]]
* [[Limbo (dans)|Limbo]]
* [[Mak Yong]]
* [[Makishi-maskerade]]* [[Meiboom]], het planten
* [[Mensenoffer]]
* [[Metworstrennen]]
* [[Mevlevi]]-[[dhikr]]
* [[Mikwe]]
* Molimo-ritueel van de [[Mbuti]]
* [[Neptunusritueel]], bij het oversteken van de [[evenaar]]
* [[Nestinarstvo]]
* [[Oku-noto no Aenokoto]]
* [[Ommegang]]
* [[Ontgroening (studenten)|Ontgroening]]
* [[Perang Poepoetan]]
* [[Play-offbaard]]
* [[Proosten]]
* [[Pyebaek]]
* [[Regendans]]
* [[Ridderslag]]
* [[Rite de passage]]
* [[Devotie in het boeddhisme|Rituelen in het boeddhisme]]
* [[Sadhana]]
* [[Salat (islam)]]
* [[Sanké mon]]
* [[Sbek Thom]], zowel het maken van de 'poppen' als het spel
* [[Seppuku]]
* [[Slametan]]
* [[Stiersprong]], zie ook [[stierenvechten]]
* Strooien of gooien van goederen (zoals [[as (verbranding)|as]], [[confetti]], rijst, kruiden, [[pepernoten]])
* [[Surinaamse doodsrituelen]]
* [[Taipingqingjiao]]
* [[Tayammum]]
* [[Twaalf druiven]]
* [[Urtiin Duu]]
* Verblijf in een [[zweethut]]
* [[Vimbuza]]
* [[Voorouderverering]]
* [[vrijmetselarij]]
* [[Vruchtbaarheidsrite]]
* [[Vuurlopen]]
* [[Waarzeggerij]]
* [[Wichelarij]]
* [[Winti-prei]]
* [[Woedoe]]
* [[Zoenoffer]]
<gallery>
Bestand:Brudershaft.jpg|Broederschapsritueel, zie [[proosten]]
Bestand:DSCFsanjuandelasalud.jpg|[[Ommegang]]
Bestand:Korean Confucianism-Chugyedaeje-02.jpg|Ritueel uit het [[confucianisme]]
Bestand:Oferenda.jpg|Ritueel [[offer (religie)|offer]]
Bestand:Bundesarchiv Bild 183-62162-0009, Feier in einem Kulturhaus.jpg|Mensen klinken de glazen, zie [[proosten]]
Bestand:Deposition - Holzschnitt 16. Jahrhundert.jpg|[[Inwijding (initiatie)|Initiatieritueel]] met [[slijpsteen]] uit de [[16e eeuw]]
Bestand:WickerManIllustration.jpg|Een vruchtbaarheidsritueel met de [[Kelten|Keltische]] ''[[Wicker Man]]'', [[18<sup>e</sup> eeuw]]
Bestand:Kulintang 07.jpg|[[Kulintang]] bij een genezingsritueel
Bestand:Korean Royal Ancestral Ritual Music-Jongmyo Jeryeak-01.jpg|Jongmyo jeryeak, rituele muziek ([[voorouderverering]])
Bestand:A woman makes a cursing ritual ceremony.jpg|Een vrouw tijdens een vervloekingsritueel, Hokusai, Katsushika（葛飾北斎) ([[1760]]–[[1849]])
Bestand:Schect.jpg|De rituele slacht van dieren, [[Jodendom|Joods]] ritueel, [[vijftiende eeuw]]
Bestand:Sanghyang dedari dance.jpg|Dans uitgevoerd door twee [[minderjarige]] meisjes in [[Trance (bewustzijn)|trance]]. Zze dansen met hun ogen dicht de vrije bewegingen uit hun [[visioen]]. Na het ritueel worden de meisjes uit hun trance gehaald en met [[heilig]] [[water]] gezegend, [[Bali (eiland)|Bali]]
Bestand:Wedding cake1.jpg|Dit pasgetrouwde [[bruidspaar]] voert het ritueel van het samen aansnijden van de bruidstaart uit
Bestand:Mazel Tov! wedding.jpg|[[Mazzeltof]] ritueel tijdens een [[Jodendom|Joods]] [[huwelijk]]
</gallery>

== Studie ==
Rituelen worden in verschillende sociale wetenschappen bestudeerd. De [[sociale psychologie]] is geïnteresseerd in de interactie met andere leden van de groep tijdens het ritueel. [[Psychoanalyse]] heeft betrekking op de [[Ziel (filosofie)|psyche]] van individuen. In de [[ethologie]] wordt de evolutionaire aard van de rituelen benadrukt. De [[klinische psychologie]] bestudeert vooral de bizarre privérituelen van dwangpatiënten en het ritualisme in alledaagse activiteiten dat te zien is bij autisten <ref>Prudon, Peter (2015). ''Ritueel gedrag: Een psychologische kijk op dit universele fenomeen''. Amsterdam: FZP-press.</ref> In de [[psychotherapie]] worden rituelen soms toegepast om de cliënt te helpen bij de verwerking van verlies en andere gebeurtenissen. <ref>Hart, O. van der (1978). Rituelen in psychotherapie: Overgang en bestendiging. Deventer: Van Loghum Slaterus.</ref> <ref>Hart, O. van der (2003; red.). Afscheidsrituelen. Achterblijven en verder gaan. Lisse: Zwets & Zeitlinger (nu Pearson).</ref>

== Instandhouding ==
Er wordt gepoogd traditionele rituelen te behouden. Zo worden bepaalde rituelen beschermd door plaatsing op de [[Lijst van meesterwerken van het orale en immateriële erfgoed van de mensheid|Lijst van Meesterwerken van het Orale en Immateriële Erfgoed van de Mensheid]] van [[UNESCO]].

== Zie ook ==
* [[Bijgeloof]]
* [[Ceremonie]]
* [[Europees Trefpunt voor Wereldreligies]]
* [[lente#Feesten en rituelen tijdens de lente|Feesten en rituelen tijdens de lente]]
* [[Godsdienstig gedrag]]
* [[Het trieste der tropen]]
* [[Paringsdans]]
* [[Ritueelbegeleiding]]
* [[Ritueel slachten]]
* [[Rituelen (boek)]]
* [[Satanisch ritueel misbruik]]
* [[Tengzug Shrines]]
* [[Traditie]]
* [[Volkscultuur]]
* [[Zondebok]]
{{Appendix}}
[[Categorie:Ritueel| ]][[Categorie:Religieuze antropologie]]

Ritueel - Bewerkingsoverzicht

Colani: Tekst vervangen - "18e" door "18e"

Colani: Tekst vervangen - "18e" door "18^e"