Colani: 1 versie geïmporteerd

2024-03-01T13:26:37Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

[[File:Portrait d'un jeune homme, âgé de 26 ans (cropped).jpg|thumb|Mogelijk portret uit 1565]]
[[File:Schaaltje met ingekraste namen van geuzen Schaal op voet met de namen van Geuzen, NG-372-A.jpg|thumb|16e-eeuwse schaal met ingekraste namen van geuzen, waaronder die van Robert van Belle (''R.D. Bailleul'' met het devies ''Sans Aultre'')]]

'''Robert van Belle''' of '''de Bailleul''', heer van Schonewalle (ca. 1540 (?) – na 1572)<ref>Het geboortejaar is gebaseerd op het schilderij van Pourbus, dat in 1565-1566 een man afbeeldde op 26-jarige leeftijd, wat kan stroken met de genealogische gegevens.</ref> was een [[Graafschap Vlaanderen|Vlaams]] edelman die deelnam aan de [[Geuzen (Tachtigjarige Oorlog)|geuzenopstand]].

== Leven ==
Robert III van Belle was een jongere zoon van Pieter van Belle en Philipotte de La Bricque. Zijn voorouders waren burggraven van [[Belle (gemeente)|Belle]] geweest. Terwijl zijn oudere broer Hector de heerlijkheden [[Eecke]] en [[Steenvoorde (gemeente)|Steenvoorde]] erfde, kreeg hij het kleinere Schonewalle in [[Groede]]. Hij groeide op in het [[Westkwartier]] en was later vaak in [[Brugge]], waar hij wellicht een woning huurde.

De jonge edelman had [[calvinistisch]]e overtuigingen en was ingebed in de kerngroep van verwante families binnen het [[Eedverbond der Edelen]], dat hij zelf evenwel niet ondertekende. Niettemin trok hij in de zomer van 1566 met de gereformeerde leiders van huis tot huis in Eecke om mensen te winnen voor het protestantisme. In [[Ieper]] kwam hij na de [[Beeldenstorm]] en het Akkoord van 23 augustus met [[Margaretha van Parma]] kerken opeisen voor het calvinisme, als lid van een zeskoppige delegatie geleid door Jan d'Estourmel, heer van Vendeville.<ref>Naast Robert van Belle en de leider Jan d'Estourmel, heer van Vendeville, bestond de delegatie uit [[Antoon Utenhove]], Jacques Taffin (ontvanger van kasteele te Walle), Pieter Cappoen (luitenant-baljuw van Belle) en de predikant [[Jacob de Buzere]].</ref> Ze kwamen aan op 5 september 1566 en namen hun intrek in herberg '''t Zweerdeken'' op het marktplein. Het akkoord dat ze finaliseerden met stadhouder [[Lamoraal van Egmont|Egmont]], hield een beperkte erkenning van het protestantisme in. De ingenomen kerken moesten worden ingeruild voor een kerkhof aan de Torhoutsepoort.

Dit broze resultaat hield geen stand en de vervolging kwam weer op gang. Robert van Belle kwam nog af en toe in Brugge en verbleef telkens in herberg ''De Blinde Ezel'', voor het laatst op 15 september 1567. Toen de repressie van de nieuwe landvoogd [[Fernando Álvarez de Toledo|Alva]] te bedreigend werd, vluchtte hij naar het buitenland. De [[Raad van Beroerten]] veroordeelde hem op 2 juni 1568 [[bij verstek]] tot eeuwige [[verbanning]] en [[Confiscatie|verbeurdverklaring]] van goederen. Hij woonde toen al in [[Londen]].

In de zomer van 1569 werd Robert van Belle kapitein van een [[Kaapvaart|kapersschip]] van de [[Watergeuzen]] onder [[Adrien de Bergues|Dolhain]]. Tot maart 1570 opereerde hij vooral in [[Friesland|Friese]] wateren, bij de [[Eems]] en [[Borkum]]. Op 15 juni 1570 was hij in Londen voor een feestmaal met Vlaamse en Brabantse edel- en kooplieden, onder wie zijn streekgenoot Charles Vasquez en zijn neef Jacob van Heule. Vasquez hielp hij de volgende maand verhuizen naar [[Dover (Engeland)|Dover]]. In januari 1572 kaapte Robert van Belle nog een Spaans schip bij het eiland [[Wight]]. Over wat er dan van hem is geworden, zwijgen de bronnen, wat erop kan wijzen dat het risicovolle kapersbestaan hem het leven heeft gekost.

Enno van Gelder noemde Robert van Belle in één adem met [[Hendrik van Brederode (1531-1568)|Hendrik van Brederode]] en [[Dirk van Bronkhorst-Batenburg (-1568)|Dirk van Bronkhorst]], om aan te tonen dat minder vooraanstaande edelen de Opstand net zo goed in gang hadden gezet als de ontevreden burgers in de steden. Hij stelde deze drie tegenover het hoogadellijke triumviraat [[Willem van Oranje|Oranje]], [[Lamoraal van Egmont|Egmont]], [[Filips van Montmorency|Horne]].

== Portretschilderij ==
Het [[Museum voor Schone Kunsten (Rijsel)|Museum van Schone Kunsten]] van [[Rijsel]] bezit een portret van een jonge edelman, die volgens het opschrift 26 jaar oud was. Het is gedateerd in 1565, wat naar de nieuwe stijl overeenkomt met de periode van 22 april 1565 tot 14 april 1566. Volgens een rekening die weinig later werd opgesteld, betaalde de ''seigneur de scoonwalle'' twee schilders voor het maken van zijn portret. Het ging om [[Pieter Pourbus]] en een schilder uit de [[Pottenmakersstraat]], vermoedelijk [[Jan de Francke]]. Beiden hadden protestantse sympathieën. Als het Rijselse schilderij met recht op stilistische gronden aan Pourbus is toegeschreven, maakt dit een identificatie van de afgebeelde persoon als Robert van Belle vrij aannemelijk.

== Literatuur ==
*Francis Bayley, ''The Bailleuls of Flanders and the Bayleys of Willow Hall'', Londen, 1881
*Vogels, [https://www.dbnl.org/tekst/molh003nieu06_01/molh003nieu06_01_0172.php Belle (jonker Robert de)] in: ''Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek'', vol. VI, 1924, kol. 97-98
*H.A. Enno van Gelder, "Bailleul, Bronkhorst, Brederode" in: ''De Gids'', 1936, [https://www.dbnl.org/tekst/_gid001193601_01/_gid001193601_01_0057.php p. 204-220] en [https://www.dbnl.org/tekst/_gid001193601_01/_gid001193601_01_0069.php 348-375]
*J.C.A. Demey, ''De watergeuzen en de Nederlanden, 1568-1572'', 1972, p. 313
*D. Laureys, "Robrecht van Belle, een calvinistisch edelman betrokken bij de gebeurtenissen van het wonderjaar" in: ''Westhoek-Info'', 1994, p. 168-169
*Ludo Vandamme, "Een opstandige edelman en zijn geschilderd portret: Robert van Belle, heer van Schonewalle (ca. 1540 - ca. 1572)" in: ''Handelingen van het Genootschap voor Geschiedenis'', 2006, nr. 1-2, p. 246-274. {{DOI|10.21825/hvgg.v143i1-2.18926}}

== Externe link ==
*{{Link dbnl auteur|id=bail008}}
*{{Link dbnl auteur|id=bell025}}

== Voetnoten ==
{{references}}
{{bibliografische informatie}}
{{DEFAULTSORT:Belle, Robert van}}
[[Categorie:Geuzen]]
[[Categorie:Staats militair in de Tachtigjarige Oorlog]]
[[Categorie:Zuid-Nederlandse adel (voor 1830)]]
[[Categorie:Adel in de Nederlanden in de 16e eeuw]]
[[Categorie:16e-eeuws militair]]

Robert III van Belle - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd