https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Roer_%28wapen%29Roer (wapen) - Bewerkingsoverzicht2026-04-27T23:23:34ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Roer_(wapen)&diff=113108&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2024-07-06T15:33:26Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:Soldaat met vuurroer 1600.jpg|miniatuur|Een soldaat die een roer met beide handen horizontaal houdt, richt en vuurt. Omstreeks 1600 uit de instructies voor het hanteren van de roer ''(collectie: [[Rijksmuseum Amsterdam]])'']]<br />
Het '''roer''' of '''vuurroer''' was een gladloops [[vuurwapen]] uit de zestiende en zeventiende eeuw. Het was een verkleinde uitvoering van het [[musket]].<br />
<br />
==Etymologie==<br />
Het woord ''roer'' is afkomstig van het Duitse ''Rohr'', wat buis betekent. Opvallend genoeg werd een ander Duits woord voor buis, ''Büchse'', eveneens vernederlandst naar ''[[haakbus|bus]]'' en ''[[Geweer|buks]]''.<br />
<br />
==Geschiedenis==<br />
Het roer was net als het [[musket]] de opvolger van de verouderde [[haakbus]]. Het wapen had een gladde loop en werd meestal ontstoken met een [[lontslot]]. De kogels die voor het roer werden gebruikt waren twee keer zo klein als musketkogels. De afmetingen van een roer waren ook veel kleiner, en het was daarmee een stuk lichter dan het musket. De energie van de kogel was echter niet groot genoeg om een goed [[harnas]] te doorboren. De soldaten in een [[compagnie (bataljon)|compagnie]] die bewapend waren met het roer noemde men ''roerdragers'', ''schutten'' of ''harquebusiers''. Een goede roerdrager kon vier schoten lossen in een minuut tijd. Tot omstreeks [[1639]] konden in een compagnie van gemiddeld honderdvijftig soldaten wel vijftig roerdragers ingedeeld zijn. De inzetregel was in het begin van de [[Tachtigjarige Oorlog]] een roerdrager tegen drie [[piekenier]]s. Aan het einde van de oorlog nam de wapeninzet toe en werden twee roerdragers ingezet tegen een piekenier. <br />
<br />
In Nederland werd het roer voor het eerst gebruikt door het [[Staatse leger]] onder leiding van [[Maurits van Oranje|Maurits van Nassau]], de latere [[prins van Oranje]], tijdens de [[Slag bij Turnhout (1597)]]. Halverwege de [[17e eeuw]] werden roeren steeds minder gebruikt, hoewel sommige soldaten ze nog gebruikten, maar dan voorzien van een ontstekingsmechnisme in de vorm van een [[radslot]]. Met de komst van wapens voorzien van een [[vuursteenslot]] verdween het roer definitief uit beeld.<br />
<br />
{{Appendix|2=<br />
*''Onderscheid tusschen musket en roer'', op [http://rampjaar.blogspot.com/2009/12/musketten-en-snaphanen-muskets-and.html rampjaar.blogspot.com]<br />
*''Radslot, vermoedelijk bestemd voor een groot ruiterpistool of vuurroer'', op [https://www.rijksmuseum.nl/nl/search/objecten?q=radslot&p=1&ps=12&ii=4#/NG-NM-7707,4 rijksmuseum.nl]<br />
*''Wij zullen den rooden haan uitsteken'', op [https://www.dbnl.org/tekst/harr001spre01_01/harr001spre01_01_0018.php dbnl.org]<br />
*{{aut|Robert Fruin}}: ''Tien jaren uit den Tachtigjarigen Oorlog'', op [https://www.dbnl.org/tekst/frui001tien01_01/frui001tien01_01_0010.php dbnl.org] hoofdstuk VIII. De veldtocht van 1591 en 1592.<br />
* ''Roerdragers'', op [http://www.borgerij.nl/borgerij.html borgerij.nl]{{dode link|datum=september 2017 |bot=InternetArchiveBot }} <br />
* {{aut|Willem Johannes Franciscus Nuyens}}, ''Geschiedenis der Nederlandsche beroerten in de XVIe eeuw: Geschiedenis van de vorming van de republiek der zeven vereenigde provincien, (1584-1598)'' P. 217 Uitgave C.L. van Langenhuysen, 1869<br />
}}<br />
<br />
{{Commonscat|Muskets}}<br />
<br />
[[Categorie:Vuurwapen]]<br />
[[Categorie:Historisch wapen]]</div>Colani