https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Rolreder 2026-04-24T14:05:37Z Bewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wiki MediaWiki 1.43.6 https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Rolreder&diff=38917&oldid=prev 2023-11-01T09:27:46Z

<p>1 versie geïmporteerd</p> <p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:Weefgetouw Molenmuseum Koog aan de Zaan.jpg|thumb|[[Weefgetouw|Getouw]] voor het weven van zeildoek]]<br /> Een &#039;&#039;&#039;rolreder&#039;&#039;&#039; was in de [[vroegmoderne tijd]] iemand die zich bezighield met de productie en verkoop van [[zeildoek]]en.<br /> <br /> Meestal was een rolreder vooral werkzaam als [[fabrikeur]], waarbij hij grondstoffen leverde aan zelfstandigen die ze in de vorm van [[huisnijverheid]] verwerkten tot een afgewerkt product dat hij dan weer opkocht. Er was echter (tijdens en na de [[industriële revolutie]]) ook sprake van kleinschalige fabrieksmatige productie.<br /> <br /> == Verwerking ==<br /> Rolreders kochten [[hennep]] op in het [[Oostzee]]gebied, of in de [[Lopikerwaard|Lopiker]]-, [[Krimpenerwaard (streek)|Krimpener]]- en [[Alblasserwaard]] waar het werd verbouwd op speciale [[hennepakker]]s. De opgekochte hennepstengels werden per [[Schuit (vaartuig)|schuit]] in schoven naar de [[Zaanstreek]] of het [[Schermereiland]] gebracht.<br /> <br /> In [[beukmolen]]s werden de hennepstengels geplet. Hierna werd het [[Hekel|gehekeld]], waardoor de vezelbundels zo fijn mogelijk verdeeld werden. De gehekelde hennep werd daarna in de centrale werkplaats van de rolreder, het zied- of [[spinhuis]], tot garens gesponnen en op klossen gespoeld. Het spinwerk vond ook vaak plaats bij de arbeiders thuis.<br /> <br /> Na het spinnen werden de garens in het ziedhuis gekookt in een [[loog]]oplossing waardoor ontkleuring van de vezels plaatsvond. Vervolgens werden de bundels garen opgehangen aan garenstokken, in de buitenlucht gedroogd en daarna gebleekt.<br /> <br /> Het volgende stadium was het [[weven]] op een [[weefgetouw]], wat plaats vond in het [[achterhuis (gebouw)|achterhuis]] of een schuur van de thuiswerker. Uiteindelijk ontstond er dan een eindproduct, een &#039;&#039;rol&#039;&#039; van ongeveer 34 meter.<br /> <br /> == Krommenie ==<br /> [[Bestand:Zuiderhoofdstraat 115 Krommenie Rijksmonument 39965.jpg|thumb|Rijkversierd woonhuis van een rolreder]]<br /> Lange tijd lag het centrum van de zeildoekindustrie in [[Krommenie]]. Tijdens deze periode waren de rolrederijen er een belangrijke bron van werkgelegenheid. De kwaliteit van het Hollandse zeildoek uit Krommenie was internationaal befaamd. In 1851 stonden in Krommenie, dat toen ongeveer 2500 inwoners had, 434 weefgetouwen, die samen 20.588 rollen zeildoek produceerden. In die tijd waren nog acht rolreders actief (in heel Nederland dertien). Het piekjaar voor Krommenie was 1725 met 33.272 rollen en 41 rolreders (Nederland 58). Op oude gevelstenen en [[Fries (kunst)#Architectonische friezen|Friezen]] zijn hier nog de overblijfselen van te vinden.<br /> <br /> In het [[Zuiderzeemuseum]] in [[Enkhuizen]] staat een weefgetouw uit de [[17e eeuw]], geschonken door de firma [[Willem Kaars Sijpesteijn|P.H. Kaars Sijpesteijn]].<br /> <br /> == Zie ook ==<br /> *[[Fabrikeur|Fabrikeur; Drapier]]<br /> *[[Drapenier]]<br /> <br /> {{Appendix|2=<br /> * [http://www.hgc-krommenie.nl Historisch Genootschap Krommenie]<br /> * [http://web.archive.org/web/20071019151523/http://www.industriemolens.nl/Hennep/Hennep.htm Hennep, hennepkloppers en rolrederijen]<br /> }}<br /> <br /> [[Categorie:Geschiedenis van de textielindustrie]]<br /> [[Categorie:Historisch ambacht]]</div>

Colani