Colani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"

2024-11-21T02:05:26Z

Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"

Nieuwe pagina

[[bestand:Fort ad Buursteeg S3 vooraanzicht.jpg|miniatuur|S3a kazemat bij [[Fort aan de Buursteeg]].]]
[[bestand:Fort ad Buursteeg S3 achteraanzicht.jpg|miniatuur|Loopgraaf naar ingang S3a kazemat bij Fort aan de Buursteeg.]]
[[bestand:Cuijk Rijksmonument 420214 dozijn kazematten, nr 110 S.jpg|miniatuur|S3k in de Maasdijk bij Cuijk.]]
[[bestand:Leusden Asschatterkade GL043 1.jpg|miniatuur|S7 aan de [[Voorwerk aan de Asschatterkade|Asschatterkade]] bij [[Leusden]].]]
De '''S3 kazemat''' was een Nederlands ontwerp van een [[kazemat]] met drie schietopeningen. Het ontwerp was afkomstig van het Centraal Inundatie en Technisch Bureau (CITB) en kwam in 1939 gereed.<ref name="BLS3">Grebbelinie [https://www.grebbelinie.nl/geschiedenis/kazematten/stekelvarken-s3/ Stekelvarken S3], geraadpleegd op 2 september 2022</ref> De bewapening bestond uit een lichte [[mitrailleur]] type [[Lewis M.20]], waarbij de commandant bepaalde uit welke schietopening gevuurd zou worden.

De kazemat bestond uit een gevechtsruimte met een achteruitgang. In de deur zat nog een [[schietgat]] voor een geweer. De schietgaten van de kazemat waren voor het afgeven van frontaal en flankerend vuur. Ze hadden in totaal een [[schootsveld]] van 190 graden, ofwel 70 graden per schietgat en een kleine overlap.<ref name="BLS3"/> De ongebruikte schietgaten waren afsluitbaar met een [[Staal (legering)|stalen]] luik met een dikte van twee centimeter.

De S3 kazemat heeft een rechthoekige plattegrond, maar met deels schuine zijden. De achterzijde is 5,2 meter, de zijzijden zijn recht 1,0 meter en schuin 2,0 meter en aan de voorzijde 2,5 meter.<ref>Monumentenregister [https://monumentenregister.cultureelerfgoed.nl/monumenten/528540 Monumentnummer: 528540, S3 kazemat te Amersfoort], geraadpleegd op 2 september 2022</ref> De hoogte inclusief vloerplaat is 3 meter. Het geheel is van gewapend [[beton]] en de muren zijn 80 centimeter dik. Dit bood voldoende weerstand tegen een beschieting met kanonnen met een [[Kaliber (wapen)|kaliber]] van 12 cm, maar enkele treffers van 15 cm [[Granaat (munitie)|granaten]] was ook geen probleem.<ref name="BLS3"/> Door de omvangrijke schietgaten waren ze in de praktijk toch wel kwetsbaar zoals is gebleken tijdens de Duitse inval in mei in 1940.<ref name="BLS3"/>

Er waren twee versies, met klimkoker, dit type kreeg de aanduiding S3k, en met een gewone achteruitgang zoals hierboven beschreven met de aanduiding S3a.<ref>3dfort [https://3dfort.wordpress.com/home/stekelvarken-s3k-met-klimkoker-dutch-pillbox-type-s3k-porcupine-with-vertical-access-shaft/ Stekelvarken S3k met klimkoker], geraadpleegd op 2 september 2022</ref> De S3k werd tegen of deels in dijken en wallen geplaatst, waardoor een achteringang niet mogelijk was omdat dit de dijk zou verzwakken. Aan de achterzijde kwam een extra betonnen koker met binnenin een ladder met treden van betonijzer waardoor de bemanning via het dak de kazemat kon verlaten.

In heel Nederland zijn er voor het uitbreken van de [[Tweede Wereldoorlog]] 763 S3 kazematten gebouwd, waarvan 88 in de [[Grebbelinie]].<ref name="BLS3"/> Een andere bron telt 720 kazematten van dit type, waarvan 327 aan het Maas-IJsselfront, bestaande uit de [[Maaslinie|Maas-]] en de [[IJssellinie]], 245 stuks aan de [[Peel-Raamstelling]] en 112 exemplaren bij de Grebbelinie.<ref>{{Aut|Rudi Rolf}} ''Bunkers in Nederland'', H. Talsma uitgeverij, Den Helder (1982), p.37</ref>

==Trivia ==
* Bijnamen van de kazematten waren Spinnekoppen en Stekelvarkens.
* De S3 kazemat telt drie schietgaten, maar er zijn ook vergelijkbare, maar grotere versies met vijf (S5) of zeven (S7) schietgaten.

== Zie ook ==
* [[Koepelkazemat]]
* [[B kazemat]]

== Externe link ==
* Traces of War [https://www.tracesofwar.nl/search.asp?q=S3+kazemat Foto's van S3 kazematten]
{{Appendix}}

[[Categorie:Vestingbouw]]
[[Categorie:Tweede Wereldoorlog in Nederland]]

S3 kazemat - Bewerkingsoverzicht

Colani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"