https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=SchoorsteenSchoorsteen - Bewerkingsoverzicht2026-04-19T14:46:54ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Schoorsteen&diff=151017&oldid=prevColani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"2024-11-21T01:54:29Z<p>Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:Chimney_in_Graz.jpg|thumb|200px|Schoorsteen ([[Graz]])]]<br />
[[Bestand:Schoorstenen.jpg|thumb|200px|Twee verschillende types schoorsteen ([[Nederland]])]]<br />
<br />
{{Gesproken Wikipedia klein|Nl-Schoorsteen-article.ogg|21378015}}<br />
Een '''schoorsteen''' is een afvoerkanaal voor [[rook]]gassen.<br />
<br />
==Geschiedenis==<br />
Oorspronkelijk werden vuren binnenshuis gestookt waarbij de rook via verschillende kleine gaten in het dak de hut verliet. De eerste schoorstenen werden waarschijnlijk als volgt ontworpen: het dak werd uitgerust met een grotere opening om de rook door te laten.<br />
<br />
Vroeger werd het vuur in het midden van het huis gestookt zodat de hele ruimte van een optimale hoeveelheid warmte kon genieten. Later werd het vuur aan een muur geplaatst waarbij de schoorsteen een horizontale opening was. Men ontdekte echter snel dat rook hierdoor niet optimaal weg raakte uit de omgeving.<br />
<br />
Men ontwikkelde de [[Schouw (haard)|schouw]], die de rookgassen opving en afvoerde. Hieruit ontstond de schoorsteen zoals we ze nu kennen; de werking berust op twee principes. Het ene is dat warme lucht lichter is dan koude. Door boven het vuur een verticale kolom te plaatsen stijgt de opgewarmde lucht snel waarbij de rook zelf meegezogen wordt. Dit noemt men '[[Trek (schoorsteen)|trek]]'. Het andere principe is dat als er wind over de schoorsteen waait, deze lucht aanzuigt volgens de [[wet van Bernoulli]].<br />
<br />
==Gebruik==<br />
Bij [[roet (materie)|roetophoping]] bestaat het risico van [[schoorsteenbrand]].<br />
Om dit te voorkomen is het verstandig een schoorsteen regelmatig te laten schoonmaken door een [[schoorsteenveger]].<br />
<br />
[[Bestand:Smokestack.ogg|thumb|240px|left|Video van fabrieksschoorstenen en [[koeltoren]]s]]<br />
<br />
==Folklore==<br />
[[Bestand:Hopsasa - knie- en bakerdeuntjes uit de oude doos - PPN 851936547 - Image 5.jpg|thumb|[[Klaas Vaak]] komt binnen via de schoorsteen, ''Hopsasa : knie- en bakerdeuntjes uit de oude doos'', 1873]]<br />
[[Bestand:Blasting of a chimney at the former Henninger Brewery in Frankfurt am Main, Germany.jpg|thumb|550px|Een schoorsteen van de voormalige Henninger-brouwerij in [[Frankfurt am Main]] wordt opgeblazen, 2 december 2006]]<br />
Volgens de [[folklore]] komt [[Sinterklaas]] of [[Zwarte Piet]] het huis binnen via de schoorsteen. Ook [[Klaas Vaak]] gebruikt de schoorsteen om binnen te komen.<br />
<br />
==Trivia==<br />
* De hoogste schoorsteen van de wereld is die van de [[Elektriciteitscentrale GRES-2]] in [[Ekibastuz]], [[Kazachstan]]. De hoogste van Europa de [[Trbovljeschoorsteen]] in de plaats [[Trbovlje]], [[Slovenië]].<br />
<br />
==Externe links==<br />
* {{en}} [http://skyscraperpage.com/diagrams/?memberID=10080 Skyscraperpage.com - Enkele industrieschoorstenen en communicatietorens, 250 meter en hoger] en [http://skyscraperpage.com/diagrams/?searchID=46503986&offset=25 180 - 250 meter] bezocht 6 april 2010<br />
<br />
{{Commonscat|Chimneys}}<br />
<br />
[[Categorie:Schoorsteen| ]]<br />
[[Categorie:Bouwkundig onderdeel]]<br />
[[Categorie:Verwarming]]</div>Colani