Colani: Nieuwe pagina aangemaakt met 'Een '''seminarie''' of '''seminarium''' is een instelling of universiteit voor de opleiding van geestelijken. In de Katholieke Kerk is dit meestal onder de vorm van een internaat onder leiding van een rector. Het idee van een seminarie stamt uit de 16e eeuw en was deel van de contrareformatie. De term stamt van het Latijnse woord ''seminarium'' = kweekschool. Het Concilie van T...'

2024-12-14T13:00:14Z

Nieuwe pagina aangemaakt met 'Een '''seminarie''' of '''seminarium''' is een instelling of universiteit voor de opleiding van geestelijken. In de Katholieke Kerk is dit meestal onder de vorm van een internaat onder leiding van een rector. Het idee van een seminarie stamt uit de 16e eeuw en was deel van de contrareformatie. De term stamt van het Latijnse woord ''seminarium'' = kweekschool. Het Concilie van T...'

Nieuwe pagina

Een '''seminarie''' of '''seminarium''' is een instelling of universiteit voor de opleiding van [[geestelijke]]n. In de [[Rooms-Katholieke Kerk|Katholieke Kerk]] is dit meestal onder de vorm van een [[kostschool|internaat]] onder leiding van een [[rector (geestelijke)|rector]]. Het idee van een seminarie stamt uit de [[16e eeuw]] en was deel van de [[contrareformatie]]. De term stamt van het [[Latijnse]] woord ''seminarium'' = kweekschool. Het [[Concilie van Trente]] (1543-1565) schreef de oprichting van seminaries in elk [[bisdom]] voor.

Ook sommige [[protestantisme|protestantse kerken]] hebben een seminarie voor aanvullende kerkelijke opleiding.

== Indeling ==
Seminaries zijn als volgt in te delen:
* [[kleinseminarie]]s: vooral een klassieke [[Algemeen secundair onderwijs|humaniora]]- of [[gymnasium|gymnasiale]]- opleiding voor jongens in de leeftijd van 12 tot 18 jaar
* grootseminaries: de eigenlijke priesteropleiding met vooral [[filosofie]] (onderbouw) en [[theologie]] (bovenbouw)
Een andere indeling is:
* diocesane seminaries: leiden priesters op voor het eigen [[Bisdom|bisdom/diocees]]
* landelijke of regionale seminaries: leiden priesters op voor diverse bisdommen
* religieuze seminaries: leiden priesters op voor de eigen [[klooster (gebouw)|klooster]]orde of -[[congregatie (kloostergemeenschap)|congregatie]]
Een [[convict]] is een bijzondere vorm van priesteropleiding. Daarbij wordt de spirituele en geestelijke begeleiding wel binnen de leefgemeenschap gedaan maar wordt de filosofische en theologische studie gevolgd aan een universiteit of ander seminarie zoals [[Vronesteyn]] in het [[bisdom Rotterdam]] of het [[Ariënskonvikt|Ariënsinstituut]] te [[Aartsbisdom Utrecht (rooms-katholiek)|Utrecht]].

== Leiding ==
De leiding van een seminarie bestaat uit een president, [[rector (geestelijke)|rector]] voor de algehele leiding, een [[decaan (universiteit)|decaan]] of studieleider, die het studieprogramma begeleidt, en een [[spirituaal]], die voor de geestelijke verzorging van de studenten verantwoordelijk is.

== Seminaries in Nederland ==
Na het [[Tweede Vaticaans Concilie]] in de [[1960-1969|jaren zestig]] hebben de [[Nederlandse rooms-katholieke kerkprovincie|Nederlandse bisschoppen]] en de priesterordes hun in totaal ongeveer vijftig seminaries gesloten. Priesterkandidaten moesten hun scholing volgen aan een van de zes nieuwe theologische hogescholen en faculteiten in de universiteitssteden: het ''Theologisch Instituut Eindhoven'', dat al spoedig werd opgeheven, de ''Theologische Hogescholen'' in Amsterdam en Utrecht (KTHA en KTHU), de ''Hogeschool voor Theologie en Pastoraat'' in Heerlen, de ''Theologische Faculteit Tilburg'' en een uitbreiding van de bestaande ''Theologische Faculteit Nijmegen'' met een kandidaatsopleiding.

Deze hogescholen brachten echter weinig priesters voort. Hierop besliste bisschop [[Joannes Gijsen]] in 1974 om wederom een seminarie op te richten; de andere bisschoppen volgden zijn voorbeeld; [[Rolduc]] (1974): ten behoeve van het [[bisdom Roermond]], [[Sint-Janscentrum]] (1987): ten behoeve van het [[bisdom 's-Hertogenbosch]] en de [[De Tiltenberg]] (1997): ten behoeve van het [[bisdom Haarlem-Amsterdam]], het [[Aartsbisdom Utrecht (rooms-katholiek)|aartsbisdom Utrecht]] en het [[bisdom Groningen-Leeuwarden]].

De Faculteit Katholieke Theologie van de [[Universiteit van Tilburg]] is de enige faculteit voor de katholieke theologie in Nederland waar de wetenschappelijke opleiding tot het kerkelijk ambt verzorgd wordt. Ze werd opgericht in 2007.

==== Voorbeelden van (groot-) seminaries in Nederland door de eeuwen heen ====
===== Seminarie van een [[bisdom]] =====
* Tijdens de [[Hollandse Zending]] tussen de jaren 1799 en 1842 was er een seminarie gevestigd in [[Huis Bergh]] in [[’s-Heerenberg]].
* Seminaries van [[bisdom Haarlem-Amsterdam]]; In [[Warmond]] was van [[1799]] tot [[1967]] het (groot-) Seminarie van het dan [[bisdom Haarlem-Amsterdam|bisdom Haarlem]] en sinds 1956 ook van het [[bisdom Rotterdam]] gevestigd. Dit seminarie was het eerste rooms-katholieke seminarie in de noordelijke Nederlanden. Het seminariegebouw doet tegenwoordig dienst als [[verzorgingshuis]]. Sinds 1984 is er het is het Willibrordhuis te Amsterdam waar priesterstudenten samenwoonden. In 1997 wordt het Willibrordhuis een seminarie, dat per november 2005 is verhuisd naar [[De Tiltenberg]]. Het seminarie is nu gevestigd in Heiloo en leidt studenten op voor het bisdom Haarlem-Amsterdam.
* Seminaries van [[bisdom Rotterdam]]; Na [[Warmond]] wordt na een tussenpauze in 1988 het Seminarie Vronesteyn in [[Voorburg (Zuid-Holland)|Voorburg]] opgericht. Dat doet nu dienst als woon- en vormingshuis voor seminaristen van het bisdom Rotterdam.
* Seminaries van [[Aartsbisdom Utrecht (rooms-katholiek)|bisdom Utrecht]]; Het Aartsbisschoppelijk [[Groot-seminarie Rijsenburg]] in de gemeente [[Driebergen-Rijsenburg]] van 1857 tot 1968. Het gebouw is in 1984 afgebroken. Tegenwoordig worden priesters voor het aartsbisdom en bisdom Breda opgeleid aan het [[Ariënskonvikt|Ariënsinstituut]] (voorheen Ariënskonvikt).
* Seminaries van bisdom 's-Hertogenbosch; Rond 1600 was de priesteropleiding in [['s-Hertogenbosch (hoofdbetekenis)|'s-Hertogenbosch]] zelf gehuisvest. Na [[1629]] verdween de opleiding naar [[Leuven (hoofdbetekenis)|Leuven]] in België om in 1798 weer terug te komen. Al snel verdreef wateroverlast het Bossche seminarie naar '[[Nieuw-Herlaar]]' in [[Sint-Michielsgestel (plaats)|Sint-Michielsgestel]], waar de opleiding tot 1833 onderdak vond. Ruimtenood dwong de Apostolisch Vicaris op zoek te gaan naar een nieuwe locatie, die hij vond in [[Haaren (Noord-Brabant)|Haaren]] ([[Noord-Brabant]]). Het Groot-seminarie was daar gevestigd van 1836 tot en met 1967. Sinds 1987 is het Groot Seminarie gevestigd op het [[Sint-Janscentrum]] te 's-Hertogenbosch.
* Het [[bisdom Breda]]; groot-seminarie [[Bovendonk]] te [[Hoeven (Halderberge)|Hoeven]] 1817 tot 1967. Thans is er het Conferentiecentrum Bovendonk gevestigd. Nu heeft het bisdom geen seminarie meer. De deeltijd-priesteropleiding Bovendonk (1983) staat open voor zogeheten late roepingen uit de diverse bisdommen, waaronder het bisdom Breda zelf, en voor leden van congregaties. Ook is Bovendonk de thuisbasis van jonge studenten van Breda.
* Seminaries van [[bisdom Roermond]]; Grootseminarie van het [[bisdom Roermond]] in [[Roermond (stad)|Roermond]] van 1841 tot en met 1972. Sinds 1974 is het (groot-) Seminarie gevestigd op [[Rolduc]], [[Kerkrade (plaats)|Kerkrade]].

===== Seminarie van een [[kloosterorde]] of [[Congregatie (kloostergemeenschap)|congregatie]] =====
* Seminarie St. Willibrord College door de [[Franciscanen]] in [[Katwijk (Zuid-Holland)|Katwijk]], [[Zuid-Holland]].
* Groot-Seminarie Sint-Augustinus van de Reguliere Kanunniken van Sint-Jan van Lateranen (C.R.L.), een congregatie van [[Augustijnen (kloosterorde)|Augustijnen]], Sint Annastraat in [[Sluis (stad)|Sluis]] ([[Zeeland (provincie)|Zeeland]]) van 1947 tot 1974.
* [[Montfortanen|Montfortaans]]; Grootseminarie in het [[Klooster (gebouw)|klooster]] dat sedert 1903 gevestigd was in [[Kasteel Oud Beijsterveld]] te [[Oirschot (plaats)|Oirschot]].
* Groot-Seminarie en Missiehuis van de [[Priestercongregatie van het Heilig Hart van Jezus]] in [[Tilburg]].
* Groot-Seminarie van de [[Congregatie van de Heilige Geest]] in [[Gemert (Gemert-Bakel)|Gemert]] (Noord-Brabant).
* Groot-Seminarie van de [[Witte Paters]] het Sint-Charles te [[Boxtel (plaats)|Boxtel]] (Noord-Brabant) vanaf 1892.
* Groot-Seminarie en Missiehuis van de [[Priestercongregatie van het Heilig Hart van Jezus]] in [[Helmond]] (Noord-Brabant).
* Missionair (groot-)Seminarie 'Redemptoris Mater' gesticht in 2003 in [[Roermond (stad)|Roermond]] en toen dat te klein werd in [[Huis Blankenberg]], sinds 2010 te [[Cadier en Keer]]. In [[Vogelenzang (Bloemendaal)|Vogelenzang]] en [[Rolduc]] zijn tevens grootseminaries voor [[Redemptoris Mater (encycliek)|Redemptoris Mater]], de priesteropleiding voor studenten van de [[Neocatechumenaat|neokatechumenale]] weg. De [[Neocatechumenaat|neokatechumenale]] studenten wonen niet op deze seminaries maar hebben eigen vormingshuizen.
De laatste jaren sturen vrijwel alle priestercongregaties en -ordes hun Nederlandse priester-kandidaten naar het buitenland voor de vorming en opleiding.

== Seminaries in België ==
=== Tot 2010 ===
==== Nederlandstalig ====
* [[Johannes XXIII-seminarie]], gemeenschappelijk Grootseminarie te [[Leuven (hoofdbetekenis)|Leuven]] voor Nederlandstalige seminaristen uit het [[bisdom Antwerpen]], [[bisdom Gent]], [[bisdom Hasselt]] en het [[aartsbisdom Mechelen-Brussel]]
* [[Grootseminarie van Brugge|Bisschoppelijk Grootseminarie]] te [[Brugge (hoofdbetekenis)|Brugge]] voor seminaristen uit het [[bisdom Brugge]]
* Diocesaan Grootseminarie te [[Mechelen (stad)|Mechelen]] voor voortgezette opleidingen.

==== Franstalig ====
* Seminarie Notre-Dame d'Espérance te [[Limelette]] (enkel initiatie en filosofie) voor seminaristen uit het [[aartsbisdom Mechelen-Brussel]], [[bisdom Luik]] en het [[bisdom Doornik]] (in 2010 gesloten: vandaag Collegium Redemptoris Mater)
* Seminarie Saint-Paul te [[Louvain-la-Neuve]] voor Franstalige seminaristen (in 2010 gesloten)
* Seminarie Notre-Dame te [[Namen (stad)|Namen]] voor seminaristen uit het [[bisdom Namen]] (sinds 2010: alle Belgische Franstalige seminaristen volgen er hun opleiding)
* Seminarie [[Redemptoris Mater (seminarie)|Redemptoris Mater]] voor priesterkandidaten van de [[Neocatechumenale weg]] (Limelette voor bisdom Mechelen-Brussel en Namur)
* Bisschoppelijk seminarie te [[Luik (stad)|Luik]] voor seminaristen uit het [[bisdom Luik]] (seminaristen worden vandaag in Namen opgevoed)
* [[Séminaire de Tournai|Bisschoppelijk seminarie]] te [[Doornik]] voor seminaristen uit het [[bisdom Doornik]] (seminaristen worden vandaag in Namen opgevoed)

==== Anderstalig ====
* The American College of Louvain te [[Leuven (hoofdbetekenis)|Leuven]] voor seminaristen uit de [[Verenigde Staten (hoofdbetekenis)|Verenigde Staten]]
* Maison Notre-Dame de la Strada te [[Brussel (stad)|Brussel]] voor seminaristen uit [[Frankrijk (hoofdbetekenis)|Frankrijk]]
* Séminaire Diocésain Missionnaire International Redemptoris Mater te [[Namen (stad)|Namen]] voor seminaristen van de Neokatechumenale weg. Deze Gemeenschap heeft haar wortels in Spanje, en daarom kennen deze seminaries altijd twee voertalen, het Spaans en de taal van het land zelf, in dit geval het Frans.

=== Sinds 2010 ===
==== Nederlandstalig ====
* [[Johannes XXIII-seminarie]], Interdiocesaan Grootseminarie te [[Leuven (hoofdbetekenis)|Leuven]] voor seminaristen uit het [[bisdom Antwerpen]], [[bisdom Gent]], [[bisdom Hasselt]] en Nederlandstalige seminaristen uit het [[aartsbisdom Mechelen-Brussel]] voor de basisopleiding en voor voortgezette opleidingen
* [[Grootseminarie van Brugge|Bisschoppelijk Grootseminarie]] te [[Brugge (hoofdbetekenis)|Brugge]] voor seminaristen uit het [[bisdom Brugge]] (Gesloten in 2018)

==== Franstalig ====
* Interdiocesaan Grootseminarie Notre-Dame te [[Namen (stad)|Namen]] voor seminaristen uit het [[bisdom Namen]], het [[bisdom Luik]], het [[bisdom Doornik]] en de Franstalige seminaristen uit het het [[aartsbisdom Mechelen-Brussel]] voor de basisopleiding en voor voortgezette opleidingen
* Seminarie [[Redemptoris Mater (seminarie)|Redemptoris Mater]] te [[Namen (stad)|Namen]] voor priesterkandidaten van de [[Neocatechumenale weg]]

==== Anderstalig ====
* The American College of Louvain te [[Leuven (hoofdbetekenis)|Leuven]] voor seminaristen uit de [[Verenigde Staten (hoofdbetekenis)|Verenigde Staten]] voor de voortgezette opleidingen
* Séminaire Diocésain Missionnaire International Redemptoris Mater te [[Brussel (stad)|Brussel]] voor seminaristen van de Neokatechumenale weg. Deze gemeenschap heeft haar wortels in Spanje, en daarom kennen deze seminaries altijd twee voertalen, het Spaans en de taal van het land zelf, in dit geval het Frans.

== Andere betekenis ==
Seminarie (ook: ''seminarium'') aan een [[universiteit]]: dit is een werkverband van studenten aan een universiteit, onder leiding van een [[hoogleraar]] of een van zijn assistenten (zij vervullen er hun leeropdracht mee, terwijl ze in dezelfde periode hun [[doctoraat]] schrijven). [[Metonymie|Metonymisch]] is seminarie het lokaal dat bestemd is voor dit werkverband; het is vaak verenigd met de bibliotheek van de [[vakgroep]]. Terwijl in de [[auditorium|auditoria]] de hoorcolleges plaatsvinden voor alle studenten van een of meer vakgroepen, vinden in de seminaries toegepaste oefeningen en uiteenzettingen plaats in verband met onderdelen van studierichtingen voor kleinere groepen studenten.

== Zie ook ==
* [[Seminar]].
{{Appendix||2=

{{References}}
== Bron ==
* Dr J.J. Dellepoort, "De Priesterroepingen in Nederland", Proeve van een statistisch-sociografische analyse, 1955, N.V. Uitgeversmaatschappij PAX te 's-Gravenhage.
== Externe links ==
* [http://www.ru.nl/kdc/ Website Katholiek Documentatie Centrum (KDC)]
* [http://www.tiltenberg.com/ Website van De Tiltenberg]; [[De Tiltenberg]] is de opleiding voor priesterstudenten van het Grootseminarie het Willibrordhuis en Centrum voor kerkelijke opleidingen van het [[bisdom Haarlem-Amsterdam]].
* [http://www.sint-janscentrum.nl/ Website van Sint-Janscentrum]; [[Sint-Janscentrum]] is de priesteropleiding van het [[bisdom 's-Hertogenbosch]] en tevens een opleiding tot diaken en de programma’s van het diocesaan vormingscentrum worden er aangeboden.
}}

[[Categorie:Seminarie| ]][[Categorie:Wijding in de katholieke kerk]]

Seminarie - Bewerkingsoverzicht