Colani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"

2024-11-21T02:15:20Z

Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"

Nieuwe pagina

{{Zijbalk kloosters}}
[[Bestand:Sint-Paulusabdij P1050105.jpg|thumb|250px|Abdijkerk]]
[[Bestand:WLM - M.arjon - Oosterhout Sint Paulus Abdij Kloostergang.jpg|thumb|150px|Baksteenarchitectuur van Dom Bellot in de Sint-Paulusabdij]]
[[Bestand:Bouw St. Paulus abdij Hoogstraat 80 Oosterhout, Glasplaatnegatieven van rond 1905-1910.jpg|miniatuur|Bouw St. Paulus abdij Hoogstraat 80 Oosterhout, Glasplaatnegatieven van rond 1907]]
De '''Sint-Paulusabdij''' was een [[benedictijnen]]abdij te [[Oosterhout (Noord-Brabant)|Oosterhout]].

== Geschiedenis ==
Deze [[abdij]] is een van de drie abdijen in [[De Heilige Driehoek]]. Ze is gesticht door monniken uit [[Abdij van Wisques|Wisques]] die door de [[secularisering (Frankrijk)|antiklerikale politiek]] van het [[Kabinet-Waldeck-Rousseau]] (Verenigingswet van 1901) niet meer in Frankrijk mochten verblijven. Talrijke religieuzen werden in de daarop volgende jaren ondanks volksprotesten verjaagd uit Frankrijk. Eerst vestigden zij zich in [[Honnay]] en later in [[Montignies-Saint-Christophe]]. Het vrouwenklooster van Wisques had zich reeds in Oosterhout gevestigd in de [[Onze-Lieve-Vrouweabdij]] en de abt van [[Abdij van Solesmes|Solesmes]] wilde beide abdijen weer bij elkaar in de buurt vestigen. Daarop kochten de monniken een gebied van 2 ha nabij het vrouwenklooster en men kreeg een Nederlandse architect toegewezen waarmee de samenwerking, wegens taalproblemen, niet goed verliep.
Uiteindelijk is de [[priorij]] onder architect [[Paul Bellot|Dom Bellot]] gebouwd, en dit werd een kunstwerk in baksteenarchitectuur en het eerste grote werk van deze architect. Ze kwam gereed in [[1907]] en werd in [[1910]] tot abdij verheven. Dom [[Jean de Puniet]] werd de eerste abt.

Na [[1918]] mochten de monniken weliswaar terugkeren naar Frankrijk, maar dat deden ze niet allen. Er waren ook al een aantal Nederlandse monniken ingetreden. Uiteindelijk telde Wisques na 1920 weer dertig monniken en werd het een priorij onder leiding van Oosterhout. In [[1928]] werden Oosterhout en Wisques allebei zelfstandige abdijen die behoorden tot de [[Congregatie (benedictijnen)|Congregatie]] van [[Abdij van Solesmes|Solesmes]]. In [[1922]] werd de schrijver [[Frederik van Eeden (schrijver)|F.W. van Eeden]] in deze abdij [[doopsel|gedoopt]] na zijn bekering.

In Oosterhout waren Franse monniken gebleven en ook Dom De Puniet was uiteraard Frans. Er traden veel Nederlanders in. In [[1941]] waren er ongeveer 100 monniken. Ook de abdijbedrijven kwamen tot bloei: een boerderij, een kippenvermeerderingsbedrijf, een orchideeënkwekerij, een pottenbakkerij, het schilderen van iconen en het restaureren van voorwerpen.

Na de dood van Dom De Puniet in [[1941]] kwam er een Nederlandse abt, Dom Mähler.

In [[1930]] werd de [[kapittelzaal]] gebouwd met [[Hans van der Laan (architect)|Hans van der Laan]] als architect. Samen met [[Nico van der Laan]] ontwierp hij ook het gastenverblijf. Dit werd het eerste werk op basis van de grondverhouding der getallen, een stroming die uiteindelijk in de [[Bossche School]] zou culmineren. Ten slotte werd in [[1956]] nog een nieuwe kerk gebouwd, ontworpen door [[Johannes Hermanus Sluijmer|J.H. Sluijmer]], aangezien de oude te klein was geworden.

===Neergang na het Tweede Vaticaans Concilie===
In [[1969]] kwam er één Nederlandse congregatie waar de beide abdijen in Oosterhout alsook die in Egmond en Slangenburg deel van uitmaakten. Vaals bleef aangesloten bij de Congregatie van Solesmes.

Niet lang daarna echter begon de post-conciliaire ontkerkelijking zich ook hier te manifesteren. Die leidde ertoe dat er nauwelijks novicen meer waren waardoor de kloostergemeenschap kleiner werd en sterk ging vergrijzen. Steeds meer activiteiten zoals het landbouwbedrijf werden afgestoten en kwamen in particuliere handen. Uiteindelijk moest de abdij in [[2006]] worden verlaten en gingen de monniken gezamenlijk naar het kloosterverzorgingshuis Zuiderhout te [[Teteringen]]. Er waren toen nog 17 monniken, maar de jongste was 55 en de gemiddelde leeftijd bedroeg 78 jaar. De katholieke gemeenschap [[Chemin Neuf]] betrok de gebouwen. De vele kunstvoorwerpen waarover de Sint-Paulusabdij beschikte zijn in [[2007]] geschonken aan het [[Museum Catharijneconvent]] te [[Utrecht (stad)|Utrecht]].

==Bekende monniken uit Oosterhout==
*Frans Huiting, prior
*[[Jacques Kerssemakers]], verzetsstrijder
*[[Pieter van der Meer de Walcheren]], literator
*[[Jacques van der Meij]], beeldend kunstenaar
*[[Mattheus Notenboom]], keramist
*[[Michel van Winkel]], PPR-politicus

==Wetenswaardigheid==
*In 1974 werd een 45-jarige monnik A. G. H. M. N., ook bekend als broeder Mattheus, van de Sint-Paulusabdij gearresteerd, die bekende wapens te hebben geleverd aan de gedetineerden [[Jan Brouwers (crimineel)|Jan Brouwers]] of [[Daan Denie]], die vervolgens uit de gevangenis ontsnapten.<ref>Limburgs Dagblad (1974) ''Monnik voorzag gevangenen van wapens''. 56e jaargang, no 263, 7 november, p.1</ref>

==Stichtingen vanuit Oosterhout==
In [[1908]] kocht men grond in [[Egmond-Binnen]] en in [[1929]] kreeg [[Alexander Kropholler]] de opdracht om hier een klooster te bouwen: de [[Sint-Adelbertabdij]]. In [[1936]] werd deze als priorij erkend.

Na de [[Tweede Wereldoorlog]] waren er vele intredingen en werd achtereenvolgens de [[Sint-Willibrordabdij]] te [[Slangenburg]] en de [[Abdij St. Benedictusberg]] te [[Mamelis]] gesticht.

==Externe link==
* [http://www.paulusabdij.nl/ Sint-Paulusabdij]

{{Appendix}}
{{Commonscat|Sint Paulusabdij, Oosterhout}}
{{Coor title dms|51|38|17.45|N|4|52|31.66|E|type:landmark}}

[[Categorie:Benedictijnenabdij in Nederland]]
[[Categorie:Bouwwerk in Oosterhout]]
[[Categorie:Rijksmonument in Oosterhout]]
[[Categorie:Voormalig klooster in Noord-Brabant|Paulusabdij]]

Sint-Paulusabdij - Bewerkingsoverzicht

Colani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"