Colani: 1 versie geïmporteerd

2023-10-08T13:59:14Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

'''Socii''' was de Latijnse term voor bondgenoten van Rome.

Volgens de overlevering reeds in de [[Romeins Koninkrijk|Romeinse koningstijd]], en in elk geval sinds [[493 v.Chr.]] is Rome door een ''[[foedus|foedus aequum]]'' met de [[Latijnen]],<ref>Het zogenaamde ''[[foedus Cassianum]]'' (Cic., ''Pro Balbo'' 53.), hoewel men dit tegenwoordig rond 370 v.Chr. dateert ({{Aut|J. Bleicken}}, ''Geschichte der Römischen Republik'', München, 2004, p. [http://books.google.be/books?id=L08e7nKvlTkC&lpg=PP1&dq=Bleicken%3A%20Geschichte%20der%20R%C3%B6mischen%20Republik&pg=PA19#v=onepage&q=&f=false 19].).</ref> en later met de [[Hernici]] verbonden geweest.

Later, toen Rome langzamerhand geheel [[Italia (Romeinse Rijk)|Italia]] veroverde, werd de afhankelijkheid, waarin de verschillende steden en staten werden gebracht, uitgedrukt door het woord ''socii'', waarbij dan het ''nomen Latinum'' een bevoorrechte plaats innam.

De staten, waarmee Rome een ''foedus'' sloot, heetten ''[[civitas|civitates foederatae]]'' en behielden hun [[soevereiniteit]]: ze hadden eigen bestuur, eigen rechtspleging en het recht om munt te slaan. Zij mochten echter geen betrekkingen met het buitenland onderhouden. In elk verdrag kwam de volgende bepaling voor: ''ut eosdem quos populus Romanus amicos atque hostes habeant'' (“dat zij dezelfde vrienden en vijanden als het Romeinse volk zullen hebben”).<ref> Liv., XXXVIII 8.</ref> Zij betaalden geen [[Belasting (fiscaal)|belasting]], maar waren verplicht troepen, en de staten aan zee ook schepen, te leveren. De afhankelijkheid waarin zij stonden ten opzichte van Rome, werd uitgedrukt door de formule: ''maiestatem populi Romani comiter conservanto'' (“verplicht de majesteit van het Romeinse volk te bewaren”).<ref>Cic., ''Pro Balbo'' 35.</ref>

Door hun verstandig en gematigd optreden wisten de Romeinen de ''socii'' aan zich te binden; en deze politiek heeft het hun mogelijk gemaakt, op den duur de nederlagen van de [[Tweede Punische Oorlog]] te boven te komen. In de [[2e eeuw v.Chr.]] begonnen ze echter de ''socii'', van wie ze de hulp niet meer nodig hadden, te onderdrukken, hetgeen ten slotte uitliep op de ''[[bellum sociorum]]'' (“bondgenotenoorlog”), die Italië heeft ontvolkt.

De ''[[provincia]]e'', waarvan de toestand door een wet was geregeld, werden niet tot de ''socii'' gerekend. Overigens waren er ook buiten Italië ''socii'' als ''civitates foederatae'', en koningen aan wie de titel ''socius et amicus populi Romani'' (“bondgenoot en vriend van het Romeinse volk”) was verleend, doch ook dan was meestal het bondgenootschap slechts een zachtere vorm van afhankelijkheid.

Buitenlandse volken waren ''exterae nationes'', doch waar in engere zin van ''socii et exterae nationes'' wordt gesproken, moet men onder de laatsten de inwoners van de Romeinse provincies verstaan en onder ''socii'' de Latijnse en Italische bondgenoten. Deze benaming werd zelfs nog wel voor de Italische ''civitates'' gebezigd, ook nadat deze in de jaren [[90 v.Chr.|90]]-[[88 v.Chr.]] het [[Romeins burgerrecht]] hadden verkregen en de naam ''socii'' dus strikt genomen op hen niet meer van toepassing was.

In de Romeinse legers waren vóór [[90 v.Chr.]] de troepen van de Italische ''civitates'' onder de naam van ''socii'' aanwezig; andere hulptroepen heetten ''[[auxilia]]''.

==Noten==
{{References|85%}}

==Referentie==
*art. Socii, in J.G. Schlimmer - Z.C. de Boer, ''Woordenboek der Grieksche en Romeinsche Oudheid'', Haarlem, 1920, p. 567.

[[Categorie:Romeins leger]]
[[Categorie:Romeins recht]]

Socii - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd