Colani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"

2024-11-21T01:55:16Z

Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"

Nieuwe pagina

[[Afbeelding:Spinnenkop_openluchtmuseum.jpg|thumb|Spinnenkopmolen zonder lange spruit in het Openluchtmuseum te Arnhem]]
{{Gesproken Wikipedia klein|Nl-Spinnekopmolen-article.ogg|12348380}}
De '''spinnenkopmolen''' is een kleine [[windmolen]] met een [[spanwijdte (vlucht)|vlucht]] (lengte van twee wieken samen) van ongeveer 8 tot 15 meter. Hij is geschikt voor de bemaling van kleine [[polder]]s. Door de eenvoud van de molen is hij makkelijk te bedienen. Er zijn twee spinnenkopmolens die niet gebruikt worden voor polderbemaling. De spinnenkopmolen [[De Vlijt (Koudum)|De Vlijt]] in Koudum is een [[korenmolen]] en de [[Spinnenkop Wedderveer|spinnenkopmolen]] in Wedderveer is een [[houtzaagmolen]].

De kop (bovenhuis) met daaraan de wieken kan horizontaal draaien, waardoor de kop met het [[Gevlucht|wiekenkruis]] zodanig gedraaid kan worden dat de wieken het beste de wind kunnen vangen. De vierkante of achtkantige ondertoren (onderste deel) staat vast. Door een holle koker loopt de [[koningsspil]] van de kop naar de ondertoren, waar de overbrenging zit naar de [[vijzel (waterschroef)|vijzel]] of het [[scheprad]] (De [[Himriksmole]] in [[Tietjerk]]). Dit is een vergelijkbare constructie als gebruikt wordt voor een [[wipmolen]]. Bij een wipmolen wordt echter van een bovenhuis in plaats van een kop gesproken. De spinnenkopmolen heeft slechts 1 zetel waar de kop op draait, dit in tegenstelling tot de wipmolen die er twee heeft. De zetelplaat ligt op het boventafelement. De bovenkant van de koker van de spinnenkopmolen wordt vastgehouden door een kokerkraag. Daarboven ligt de steenburriedie die om de koker ([[De Wicher]]) of om de koningsspil zit. Verder is van de spinnenkopmolen de ondertoren lager en de kop hoger in vergelijking met de wipmolen. Hierdoor ligt de [[bovenas]] bij de spinnenkopmolen met een vierkante ondertoren ook schuiner dan bij de wipmolen, omdat de wieken anders de hoeken van de ondertoren zouden raken. De trapbomen van een spinnenkopmolen rusten met een keep op de achterzomer en lopen langs de achterste hoekstijlen door tot onder de daklijst. Ook heeft deze molen voor het [[Kruien (windmolen)|kruien]] vaak een lange spruit, die tegen de achterzijde van de voorste hoekstijlen zit.

In Nederland zijn bijna 30 spinnenkopmolens aanwezig, waarvan 26 [[molens in Friesland]]. De grootste hiervan is het ''[[Doris Mooltsje]]'' in de buurt van [[Oudega (Wymbritseradeel)|Oudega]]. Dit is tevens de oudste spinnenkopmolen van Friesland. De kleinste spinnenkopmolen is [[Terpzigt]] bij [[Marssum]].
{|
|[[Afbeelding:Mellemolen Akkrum 01.jpg|250px|thumb|Achtkantige spinnenkop met lange spruit]]
|[[Afbeelding:De Vlijt molen Koudum 03.jpg|240px|thumb|Korenmolen als spinnenkop met stelling]]
|-
|[[File:Molen Spinnenkop Wedderveer, kop binnenkant.jpg|240px|thumb|Binnenkant kop met steenburrie]]
|[[File:Molen De Wicher (29).jpg|240px|thumb|Binnenkant kop met steenburrie en kokerkraag]]
|-
|[[File:Spinnenkop onderbonkelaar vijzelwiel.jpg|250px|thumb|Onderbonkelaar met vijzelwiel]]
|[[File:Spinnenkopmolen boventafelement met zetelplaat.jpg|250px|thumb|Boventafelement met zetelplaat]]
|-
|[[File:Spinnenkop trekvang.jpg|250px|thumb|Trekvang]]
|[[File:Molen Spinnenkop Wedderveer, ondertoren binnenkant kokerbalken koningsspil.jpg|250px|thumb|Koker in achtkante ondertoren]]
|}

{{Navigatie windmolens naar bouwwijze}}

[[Categorie:Spinnenkopmolen| ]]
[[Categorie:Windmolen]]
[[Categorie:Gemaal]]

Spinnenkopmolen - Bewerkingsoverzicht

Colani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"