Colani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"

2024-11-21T01:53:01Z

Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"

Nieuwe pagina

[[Bestand:Het-heilig-hartbeeld 01.jpg|alt=Het Heilig Hartbeeld op het Kerkplein te Raamsdonk|thumb|Het [[Heilig Hartbeeld]] op het [[:Categorie:Kerkplein|Kerkplein]] te Raamsdonk<br>(foto: [[Terry van Erp]] voor SRH 20 maart 2014)]]
[[Bestand:Michel de l'Hospital statue, Louis-Pierre Deseine, Palais Bourbon, Paris, 2016.jpg|miniatuur|Beeld van [[Michel de l'Hospital]] voor het [[Palais Bourbon]] in Parijs]]
[[Bestand:Lincoln Memorial Statue 2023.jpg|miniatuur|Beeld van [[Abraham Lincoln]] in het [[Lincoln Memorial]] te Washington]]
Een '''standbeeld''' is een (veelal [[Monument (gedenkteken)|monumentaal]]) [[Sculptuur|beeldhouwwerk]] van een of meer mensen of andere wezens dat ter ere of ter nagedachtenis van iemand of iets in het openbaar is neergezet, vaak op een voetstuk of [[Sokkel (beeld)|sokkel]]. Een standbeeld kan van natuursteen, brons, hout of een ander materiaal zijn gemaakt. Vaak worden historische of belangrijke figuren in een standbeeld vereeuwigd. Ook fictieve personen of wezens, bijvoorbeeld personen uit een verhaal of een kinderliedje, en belangrijke gebeurtenissen, vaak met mensen erin, worden in een beeld gevangen om te blijven voortleven. Standbeelden kunnen in de openbare ruimte staan, maar ook in een [[museum]] dat gespecialiseerd is in beeldhouwkunst, of op een aparte afdeling van een kunstmuseum.

Een standbeeld kan groter of kleiner zijn dan de afgebeelde persoon. Is het standbeeld (ongeveer) even groot, dan noemt men dat ''levensgroot''. Bij een standbeeld is de persoon in principe 'ten voeten uit' verbeeld, dat wil zeggen van top tot teen, ook al heeft de persoon een zittende positie op een paard of op een stoel. Een [[Buste (kunst)|buste]] is geen standbeeld. Een stenen beeld van een rechtopstaande persoon is technisch lastig te realiseren; de benen kunnen het gewicht van het lichaam niet dragen. Bijna altijd staat de afgebeelde daarom tegen een muurtje of boomstronk.

== Standbeelden in Nederland ==
=== Historische personen ===
[[Bestand:Rotterdam standbeeld Erasmus.jpg|miniatuur|[[Desiderius Erasmus]] door [[Hendrick de Keyser]], voor zover bekend het oudste bronzen standbeeld van Nederland]]
[[Bestand:'s-Hertogenbosch Rijksmonument 522493 Jeroen Bosch op de Markt.jpg|thumb|Schilder [[Jheronimus Bosch|Jeroen Bosch]] in 's-Hertogenbosch]]
* [[Beeld van Anne Frank (Utrecht)|Anne Frank]] in [[Utrecht (stad)|Utrecht]]
* [[Charles de Batz de Castelmore]] in [[Maastricht]]
* [[Cornelis Lely]] in [[Lelystad]]
* [[Erasmusbeeld (Hendrick de Keyser)|Desiderius Erasmus]] in [[Rotterdam]]
* [[Frits Philips]] in [[Eindhoven]]
* [[Jan II van Brabant|Hertog Jan II]] in [[Nuenen]]
* [[Karel van Gelre|Hertog Karel van Gelre]] in [[Arnhem]]
* [[Pier Gerlofs Donia|Grutte Pier]] in [[Kimswerd]]
* [[Hugo de Groot (rechtsgeleerde)|Hugo de Groot]] in [[Delft]]
* [[Jan Pieterszoon Coen]] in [[Hoorn (Noord-Holland)|Hoorn]]
* [[Standbeeld Jeroen Bosch|Jeroen Bosch]] op de [[Markt ('s-Hertogenbosch)|Markt]] in [['s-Hertogenbosch]]
* [[Johan de Witt]] en [[Cornelis de Witt]] in [[Dordrecht]]
* [[Laurens Janszoon Coster]] in [[Haarlem]]
* [[Michiel de Ruyter]] in [[Vlissingen]]
* [[Standbeeld Petrus Donders|Petrus Donders]] in [[Tilburg]]
* [[Nicolaas van Myra|Sint Nicolaas]] patroonheilige van [[Valkenswaard (plaats)|Valkenswaard]] en [[Amsterdam]]
* [[Ruiterstandbeeld stadhouder Willem III|Stadhouder Willem III]] in [[Breda]]
* [[Willem Kolff]] in [[Kampen (stad)|Kampen]]

=== Historische gebeurtenissen ===
* [[De verwoeste stad]] in [[Rotterdam]]
* [[De Dokwerker]] in [[Amsterdam]]
* [[D'r Joep]] in [[Kerkrade (plaats)|Kerkrade]]
* [[Geuzenmonument (Vlaardingen)|Geuzenmonument]] in [[Vlaardingen]]
* [[Graaf Adolfmonument]] in [[Heiligerlee]]
* [[Provinciaal gedenkteken (Drenthe)|Provinciaal gedenkteken]] in [[Assen]]
* [[Radiomonument]] in [[Eindhoven]]
* [[Mens tegen macht]] in [[Arnhem]]
* [[Nationaal Monument op de Dam]] in [[Amsterdam]]
* [[Watersnoodmonument Kruiningen|Watersnoodmonument]] in [[Kruiningen]]
* [[Us Mem]] in [[Leeuwarden (stad)|Leeuwarden]]
* [[Monument der verloren kinderen]] in [[Vught (plaats)|Vught]]
* [[Spoorwegmonument (Nijmegen)|Spoorwegmonument]] in [[Nijmegen]]

=== Fictieve personen ===
* [[Bartje]] in [[Assen]]
* [[Berend Botje ging uit varen|Berend Botje]] in [[Zuidlaren]]
* [[D'n Bleyk]] in [[Terheijden (gemeente)]]
* [[De Anoniemen]] in [[Oosterhout (Noord-Brabant)|Oosterhout]]
* [[Dieske]] in [['s-Hertogenbosch]]
* [[Flipje]] in [[Tiel]]
* [[Glazen Engel]] in [[Zwolle]]
* [[Kruikezeiker]] in [[Tilburg]]
* [[Kabouterkoning Kyrië]] in [[Hoogeloon]]
* [[Meester Schoenmaker]] in [[Kaatsheuvel]]
* [[Peerd van Ome Loeks]] in [[Groningen (stad)|Groningen]]
* [[Het Vrouwtje van Stavoren]] in [[Stavoren]]

== Standbeelden in België ==
=== Bronzen beelden ===
* 1619: [[Manneken Pis van Brussel]], door [[Hiëronymus Duquesnoy de Oudere]]
* 1840: [[Peter Paul Rubens|Rubens]], door [[Willem Geefs]] en gegoten door J.G. Buckens. <ref>https://inventaris.onroerenderfgoed.be/erfgoedobjecten/83721</ref>
* 1872: [[Standbeeld van Lamoraal van Egmont|Lamoraal van Egmont]] door [[Jan-Robert Calloigne]]
* 1863: [[Jacob van Artevelde]], door [[Pieter De Vigne]]
* 1866: [[Standbeeld van Ambiorix|Ambiorix]], door [[Jules Bertin]]
* 1871: [[Gerard Mercator]] door [[Jan Frans Van Havermaet]]
* 1887: [[Silvius Brabo|Brabo]] door [[Jef Lambeaux]].
* [[Jan van Eyck]] door [[Hendrik Pickery]]
* [[Jan Frans van de Velde (hoogleraar)|Jan-Frans Van de Velde]] door [[Aloïs De Beule]]

=== Natuursteen ===
* [[Frans Anneessens]] in witte marmer door [[Thomas Vinçotte]]
* [[Hub van Doorne]] en zijn vrouw Rie in [[Deurne (Noord-Brabant)|Deurne]]
* [[Hans Memling]] op de [[Woensdagmarkt]] (Hans Memlingplein) in [[Brugge]]
* [[Lamoraal van Egmont|Graaf Egmont]] in [[Zottegem]]
* de botanicus [[Peeter van Coudenberghe]] in [[Antwerpen (stad)|Antwerpen]]
* de uitvinder [[Simon Stevin]] in [[Brugge]]
* de "Grote Geus" [[Hendrik van Brederode (1531-1568)|Hendrik van Brederode]] in [[Brussel (stad)|Brussel]]
* de schilder [[David Teniers II|David Teniers]] (II) in [[Antwerpen (stad)|Antwerpen]]
* de bouwmeester [[Cornelis Floris de Vriendt]] in [[Antwerpen (stad)|Antwerpen]]
* de schrijver [[Filips van Marnix van Sint-Aldegonde]] in [[Brussel (stad)|Brussel]]
* de botanicus [[Rembert Dodoens]] in [[Brussel (stad)|Brussel]]
* de schilder [[Jacob Jordaens]] in [[Antwerpen (stad)|Antwerpen]]

== In andere landen ==
* [[De kleine zeemeermin (beeld)|De kleine zeemeermin]] in [[Kopenhagen]]
* [[Perseus (Cellini)|Perseus met het hoofd van Medusa]] van [[Benvenuto Cellini]] in de [[Loggia dei Lanzi]] in [[Florence (stad)|Florence]]
* [[Vigelandpark]] in [[Oslo]]
* de Griekse god [[Anteros (mythologie)|Anteros]], de god van de wederliefde, in [[Londen]]
* de admiraal [[Horatio Nelson]] op zijn [[Nelson's Column|zuil]] in [[Londen]]
* [[Vrijheidsbeeld (New York)|Vrijheidsbeeld]] in [[New York (stad)|New York]]
* [[Beeld van Zeus te Olympia]]
* [[Kolossus van Rodos]]

== Beeldengroep ==
Er zijn ook [[beeldengroep]]en zoals:
* [[Laocoöngroep]]
* [[Drie Gapers]]
* [[Nationaal monument slavernijverleden]]

== Zie ook ==
* [[Ruiterstandbeeld]]
* [[Buste (kunst)]]
* [[Figurine (beeldje)]]
* [[Levend standbeeld]]
* [[Beeldenpark]]
* [[Lijst van hoogste beelden]]
* [[Tiki (kunstvorm)]]

== Externe links ==
* [https://standbeelden.be/ Overzicht van standbeelden in België]
* [https://www.vanderkrogt.net/standbeelden/ Database van standbeelden in Nederland]
{{Appendix}}

[[Categorie:Beeldhouwkunst]][[Categorie:Beeld| ]][[Categorie:Afbeelding]]

Standbeeld - Bewerkingsoverzicht

Colani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"