Colani: Tekst vervangen - "[https://raamsdonkshistorie.nl raamsdonkshistorie.nl]" door "link=https://genealogie-raamsdonk.nl"

2024-12-13T07:37:53Z

Nieuwe pagina

[[Bestand:Brouwersgracht pakhuizen.jpg|thumb|320px|Pakhuizen met tuitgevels aan de [[Brouwersgracht]] in [[Amsterdam]]]]
Een '''tuitgevel''' is een [[topgevel]] die in [[Nederland]] voornamelijk tussen 1620 en 1720 bij [[pakhuis|pakhuizen]] toegepast werd.<ref name="grachten">[http://www.grachtenvanamsterdam.nl/soortengevels.htm Grachten van Amsterdam]</ref>

De tuitgevel is in feite een sterk versoberde vorm van de [[trapgevel]]. Bij een tuitgevel loopt de gevel niet trapsgewijs, maar schuin op, en eindigt niet in een scherpe punt maar in een "tuit": een smalle, rechthoekige hals, soms bedekt met een klein [[Fronton (bouwkunde)|fronton]] of zandstenen plaat.<ref name="archipedia">[https://web.archive.org/web/20160304191120/http://www.architectenweb.nl/aweb/archipedia/archipedia.asp?ID=6085 Tuitgevel - archipedia - architenweb.nl](web.archive.org)</ref> Aan de zijkanten van het dak werden kleine platte gedeeltes aangebracht, de zogenaamde schouders, soms ook in gekrulde vorm (een [[voluut]]). De schuine oplopende bovenkant van de gevel wordt met een [[rollaag]] afgewerkt.

Niet alleen de meeste pakhuizen, ook veel arbeidershuisjes werden in de 17e eeuw voorzien van een tuitgevel als versimpelde trapgevel.<ref name="BMA">[http://www.jordaanweb.nl/startamsterdam/HTML/index.htm?/startamsterdam/HTML/tuit.htm&1 Amsterdam Bureau Monumenten & Archeologie]</ref> Tevens werd de tuitgevel vaak gebruikt op de achtergevel van een gebouw, terwijl de voorkant van het gebouw een veel chiquere voorgevel meekreeg. Een voorbeeld hiervan is het stadhuis van Gouda, dat een tuitgevel op de achtergevel had tot deze einde 17e eeuw werd vervangen door een trapgevel.<ref>[http://www.architectenweb.nl/aweb/archipedia/archipedia.asp?ID=6085 Stadhuis Gouda - archipedia - architenweb.nl]</ref>

Een groot aantal van de nog bestaande tuitgevels werd aangebracht in de 18e en 19e eeuw, toen veel 17e-eeuwse trap- en [[halsgevel]]s vereenvoudigd werden tot tuitgevels.<ref name="archipedia" /> Een voorbeeld hiervan is ''Ons' Lieve Heer op Solder'' in Amsterdam.<ref name="archipedia" />
{{clr}}
<br><br>
Bron digitalisering en Wiki opmaak: [[Terry van Erp]]
<br><br>
[[Bestand:Header-01.jpg|alt=Wiki Raamsdonk|center|link=https://genealogie-raamsdonk.nl]]
{{Appendix}}
{{Navigatie gevels}}

[[Categorie:Gevel]]

Tuitgevel - Bewerkingsoverzicht

Colani: Tekst vervangen - "[https://raamsdonkshistorie.nl raamsdonkshistorie.nl]" door "link=https://genealogie-raamsdonk.nl"