Colani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"

2024-11-21T02:10:18Z

Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"

Nieuwe pagina

[[Bestand:Secessio_plebis.jpg|thumb|[[Secessio plebis]] naar de Monte Sacro, gravure van B. Barloccini (1849)]]
'''''Tribunus plebis''''' of '''volkstribuun''' is een belangrijk ambt in de [[Romeinse Republiek]]. De belangrijkste functie van deze volkstribunen was het behartigen van de belangen van de plebejers ('het gewone volk') tegenover het patriciaat.

==Geschiedenis==
===Een nieuw ambt wordt gecreëerd===
Volgens de overlevering werd het ambt van ''tribunus plebis'' in [[494 v.Chr.|494]] of [[493 v.Chr.]] door [[Agrippa Menenius Lanatus (consul in 503 v.Chr.)|Agrippa Menenius Lanatus]] ingesteld om de toen rechteloze [[Plebejer|plebs]] tegen de [[patriciër]]s te beschermen. (Er wordt nu echter een latere datum van [[471 v.Chr.]] aangenomen).<ref>Vgl. {{aut|N. Lewis -M. Reinhold}}, ''Roman Civilization: Selected Readings'', New York, 1990.</ref>

===Aantal en bevoegdheden===
Er werden oorspronkelijk jaarlijks twee, later tien ''tribuni'' gekozen. Zij hadden het recht de belangen van elke plebejer te beschermen tegen de willekeur van om het even welke patricische instantie, en mochten daartoe hun [[veto]] uitspreken tegen ieder besluit van volksvergadering en senaat, en tegen iedere ambtelijke maatregel, zelfs van de [[consul (Rome)|consul]]s. Alleen tegen de [[dictator (Rome)|dictator]] en de [[censor (Rome)|censor]]es hadden zij géén vetorecht. Zij waren gevolmachtigd om vergaderingen van het plebs bijeen te roepen en daarin voorstellen te doen. In de uitoefening van hun ambt genoten zij de status van onschendbaarheid (''[[sacrosanctitas]]'') en waren slechts in hun rechten beperkt door de mogelijke [[intercessio|interventie]] van een collega.

Sinds de politieke gelijkstelling van plebejers en patriciërs in [[287 v.Chr.]] werden zij vertegenwoordigers van het ''gehele'' volk. Het ambt maakte nu deel uit van de officiële rangorde in de [[magistratus|magistratuur]] en werd vaak gebruikt om sociaal-politieke hervormingen door te drijven, zoals de gebroeders [[Gracchus]] deden. Hoewel hun plaats in de hiërarchie van de magistraturen vrij laag was, werden zij toch geleidelijk de machtigste en meest gevreesde magistraten van Rome.

===Toekenning van de ''tribunicia potestas'' aan de ''princeps''===
[[Imperator Caesar Augustus]] trok de uitgebreide bevoegdheid van het ambt (''tribunicia potestas'') naar zich toe en legitimeerde hiermee - in combinatie met een ''[[imperium (Rome)|imperium]] maius'' - zijn gezag. Zijn opvolgers in het keizerschap zouden dit ook doen, zoals onder andere kan worden opgemaakt uit de ''[[Lex de imperio Vespasiani]]''. Een keizer vermeldde na zijn officiële naam dan ook meestal het aantal keren hij de titel van ''[[Imperator (Rome)|Imperator]]'' had gekregen en het aantal keren dat zijn ''tribunicia potestas'' was vernieuwd.

===Gebruik van de titel na de oudheid===
De titel volkstribuun werd later ook gevoerd door [[Cola di Rienzi]], leider van een Romeinse volksopstand in [[1347]]. Twee eeuwen later zou [[Niccolò Machiavelli|Machiavelli]] het opnieuw instellen van volkstribunen bepleiten als tegenmacht voor de vermogende elites in de Italiaanse stadstaten.<ref>In de ''[[Verhandelingen over de eerste tien boeken van Titus Livius|Verhandelingen]]'', 1519, geciteerd door {{Aut|J. McCormick}}, ''Machiavellian democracy'', Cambridge University Press, 2011, p. 6.</ref>
==Zie ook==
* [[Magistratus]]
* [[Tribunus]]
* [[Tribuun]]
==Noten==
{{References|90%|}}
==Verder lezen==
* {{Aut|J. Cels-Saint-Hilaire}}, L'enjeu des sécessions de la plèbe, in ''MEFRA'' 102 (1990), pp. 723-765.
* {{Aut|M. Humbert}}, Le tribunat de la plèbe et le tribunal du peuple: remarques sur l'histoire de la ''provocatio ad populum'', in ''MEFRA'' 100 (1988), pp. 431-503.
==Externe link==
* [http://www.livius.org/to-ts/tribune/tribune.html {{Aut|J. Lendering}}, art. Tribune, Livius.org, 2006.]
[[Categorie:Romeins ambt]]

Volkstribuun - Bewerkingsoverzicht

Colani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"