Colani: 1 versie geïmporteerd

2024-08-23T16:35:22Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

Een '''wettig betaalmiddel''' is een betaalmiddel ([[geld]]) dat door een [[overheid]] gestandaardiseerd is voor betalingen door burgers of onderdanen ([[boete]]s en [[Belasting (fiscaal)|belastingen]]) en waarvan de overheid het bredere gebruik in de maatschappij kan afdwingen.<ref>{{Citeer boek|auteurlink=Max Weber (socioloog)|auteur=Max Weber|medeauteurs=Günther Roth en Claus Wittich|URL=https://archive.org/stream/MaxWeberEconomyAndSociety|titel=Economy and Society|uitgever=University of California Press|datum=1978|pagina's=167|ISBN=|bezochtdatum=}}</ref>

== Nederlandse situatie ==
De [[Nederland (hoofdbetekenis)|Nederlandse]] overheid kent diverse betaalmiddelen een wettige status toe, waaronder munten en papiergeld van de [[Europese Centrale Bank|ECB]] en voorheen de [[chipknip]].

De wet verplicht niemand om alle soorten wettige betaalmiddelen onder alle omstandigheden te accepteren. Zo mag een winkelier biljetten van 100 euro en hoger weigeren, bijvoorbeeld als [[wisselgeld]] een probleem is of men niet het risico van vervalsingen wil lopen. Dit moet dan wel duidelijk aangegeven zijn.<ref>[https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/geldzaken/vraag-en-antwoord/kan-ik-met-een-wettig-betaalmiddel-overal-betalen Kan ik met een wettig betaalmiddel overal betalen?], rijksoverheid.nl</ref> Niemand is verplicht om munten aan te nemen die vervalst of vermoedelijk vervalst zijn.<ref>[https://wetten.overheid.nl/BWBR0013064/2021-07-01 Muntwet 2002], art. 8 lid 1.</ref><ref>[https://wetten.overheid.nl/BWBR0028551/2012-07-01 Wet geldstelsel BES], art. 6 lid 1.</ref>

In de [[eurozone]] zijn munten een wettig betaalmiddel, waarbij een partij echter niet verplicht is meer dan 50 munten per betaling te accepteren.<ref name="Council_intr_Euro">{{Citeer web | url=http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:1998:139:0001:0005:EN:PDF | title=Council Regulation (EC) No 974/98 of 3 May 1998: on the introduction of the euro | accessdate=14 april 2011 | author=''Council of the European Union, The'' | date=3 mei 1998}} (p. 5, art. 11)</ref> In [[Caribisch Nederland]] geldt dit ook voor [[Amerikaanse dollar|dollarmunten]].<ref>[http://wetten.overheid.nl/BWBR0028551/2012-07-01 Artikel 5, eerste lid, van de Wet Geldstelsel BES]</ref>

Een winkelier heeft de mogelijkheid om nadere eisen te stellen voor de betaling, maar dient dit tevoren wel duidelijk aan te geven. Zo is het in Nederland gebruikelijk om contante bedragen af te ronden op 5 cent. Dit betekent echter niet zonder meer dat deze winkeliers geen munten van 1 en 2 eurocent aan hoeven te nemen. Willen ze dat niet, dan moeten ze dat ook tevoren expliciet aangeven.
Sommige winkeliers nemen geen bankbiljetten van bijvoorbeeld € 100 en meer aan. Ook zijn er winkeliers en instanties die helemaal geen contant geld aannemen, maar alleen PIN-betalingen.
Juridisch worden zulke voorwaarden deel van de verkoopovereenkomst.

== Belgische situatie ==
===Contanten===
{{Zie ook|Zie ook [[Chartaal geld]]}}

[[Contant geld]] is in België wettig betaalmiddel en mag in principe niet worden geweigerd. Schuldeisers van een geldsom dienen contant te aanvaarden als bevrijdende [[betaling]], tenzij partijen anders zijn overeengekomen. Als onderdeel van de [[Eurozone]] geldt in België dat in [[euro]] gedenomineerde bankbiljetten als enige wettige betaalkracht hebben.<ref>Artikel 10 van de Europese verordening nr. 974/98 van 3 mei 1998 over de invoering van de euro</ref>

Onder invloed van de [[Europese Unie]] en in de strijd tegen [[zwart geld]] kwam de betaalkracht van contant in de 21e eeuw onder druk te staan. [[Onroerend goed]] mag niet meer contant worden betaald,<ref name="ejustice.just.fgov.be">Artikel 66 van de [https://www.ejustice.just.fgov.be/cgi_loi/change_lg.pl?language=nl&la=N&cn=2017091806&table_name=wet Wet van 18 september 2017 tot voorkoming van het witwassen van geld en de financiering van terrorisme en tot beperking van het gebruik van contanten]</ref> en voor goederen, diensten en schenkingen geldt een contantplafond van 3.000 euro, behalve tussen consumenten.<ref>Artikel 67 van de [https://www.ejustice.just.fgov.be/cgi_loi/change_lg.pl?language=nl&la=N&cn=2017091806&table_name=wet Wet van 18 september 2017 tot voorkoming van het witwassen van geld en de financiering van terrorisme en tot beperking van het gebruik van contanten]</ref> Overtredingen van het verbod moeten worden gemeld en worden bestraft met een [[geldboete]] tot 10% van het onrechtmatig betaalde of geschonken bedrag.

In de detailhandel is de niet-aanvaarding van eurobankbiljetten en –muntstukken in principe te beschouwen als onwettige verkoopweigering, tenzij er sprake is van [[goede trouw]]. Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer een aangeboden coupure onevenredig hoger is dan het te betalen bedrag, wanneer er uitzonderlijke en tijdelijke veiligheidsredenen zijn of wanneer de winkelier ernstige aanwijzingen heeft dat een aangeboden biljet vals is.

=== Onroerend goed ===
De verkoopprijs van een [[onroerend goed]] mag in België enkel vereffend worden door [[overschrijving]] of met een [[cheque]].<ref name="ejustice.just.fgov.be"/>

== Gelegenheidsmunten ==
Een bijzonder geval zijn de [[gelegenheidsmunt]]en. Veel eurolanden hebben zulke munten, die afwijken van de gewone [[circulatiemunt]]en, in omloop gebracht. Het soort gelegenheidsmunt bepaalt waar hij wettig betaalmiddel is:
* Gelegenheidsmunten met een van gewone circulatiemunten afwijkende waarde, zoals 5 of 10 euro, en een gelegenheidsafbeelding worden door de [[De Nederlandsche Bank|Nederlandsche Bank]] [[Nederlandse euromunten#Speciale nationale munten|verzamelaarsmunten]], ze worden ook vaak aangeduid als [[herdenkingsmunt]]en. Deze munten zijn uitsluitend in eigen land wettig betaalmiddel.<ref>[https://web.archive.org/web/20131212043239/http://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/euro-biljetten-en-munten/vraag-en-antwoord/welke-herdenkingsmunten-heeft-nederland.html Welke herdenkingsmunten heeft Nederland?] rijksoverheid.nl</ref>
* Gelegenheidsmunten die er aan de muntzijde uitzien als een gewone circulatiemunt van 2 euro, maar waar de nationale zijde is vervangen door een gelegenheidsafbeelding staan bekend als [[herdenkingsmunten van € 2]]. Ze zijn wettig betaalmiddel in de hele [[eurozone]].

{{Appendix||2=
'''Externe link'''
*[https://web.archive.org/web/20080408114005/http://www.dnb.nl/dnb/home/betalingsverkeer/eurobankbiljetten_en_munten/herdenkings-_en_verzamelaarsmunten/nl/46-169685.html Verzamelaarsmunten en herdenkingsmunten - dnb.nl]
'''Bronnen, noten en/of referenties'''
{{References}}
}}

[[Categorie:Geld]]
[[Categorie:Numismatiek]]
[[Categorie:Nederlandse wetgeving]]

Wettig betaalmiddel - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd